De nieuwe coalitie van De Lokale Partij (DLP), CDA, VVD en PvdA/GroenLinks schiet gaten in de begrotingen voor de komende jaren en tot donderdagavond wees alles erop dat het nieuwe college mag uitzoeken of en hoe dat valt op de lossen. Maar in de raadsvergadering bleek donderdag dat er bij de coalitiefracties tóch gedachten leven over oplossingen.
De nieuwe coalitie wil (veel) minder dan de vorige snijden in de uitgaven voor het sociaal domein. Daarnaast gaat het mes de komende paar jaar in de verhoging van de onroerendezaakbelasting (ozb). En dan is het ook nog de bedoeling volgend jaar aan toeristenbelasting een ton minder op te halen dan eerder ingeboekt. Met dat alles schiet de coalitie fikse gaten in de begrotingen voor de komende jaren.
Janboel?
Uit niets in het coalitieakkoord blijkt dat er gedachten zijn over mogelijke oplossingen van dat probleem. Sterker nog, tegenover GooiTV verklaarde VVD-fractievoorzitter Bo de Kruijff woensdag dat aan het nieuwe college wordt overgelaten dat varkentje te wassen. Zoals gemeld zag ik het met verwondering en ook wel huivering aan. Zou de recente Haagse janboel navolging krijgen in Wijdemeren?
Maar gelukkig kwam DLP-fractievoorzitter Margriet Rademaker donderdag in de raad met relevante mededelingen. Ze vond het ‘een terechte vraag’ hoe de coalitie de voorgenomen ‘ombuigingen’ denkt te dekken. En ze gaf meteen antwoord. Wel raar trouwens dat de iedereen buiten de coalitie eerst op een dwaalspoor is gebracht. Hoe dat ook zij, Rademaker vertelde dat de fracties van het nieuwe bondgenootschap op vier plekken geld denken te kunnen halen om gaten te dichten.
Onderhoud gebouwen
Ten eerste denkt de coalitie jaarlijks 120.000 euro te kunnen besparen op het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) voor gebouwen. Dat houdt direct verband met het voornemen uit het coalitieakkoord om de komende twee jaar een aantal gemeentelijke gebouwen te verkopen. In gebouwen die je gaat verkopen kun je beter geen geld meer steken voor onderhoud, is de logische gedachte. Puntje van aandacht is wel, dat nog niet bekend is welke gebouwen worden afgestoten en ook niet of het (snel) lukt daarvoor gegadigden te vinden. Maar goed, het lijkt wel mogelijk dat die 120.000 euro wordt gerealiseerd.
Gammele redenering
Ten tweede: een gemeente van Wijdemeerse omvang mag vier fulltime wethouders (4,0 fte) hebben. Maar, zei Rademaker, het nieuwe college omvat maar 3,6 fte en dat scheelt per jaar 50.000 euro. Dat is een gammele redenering. Ja, Wijdemeren heeft recht op vier fulltime wethouders en ja, het nieuwe college telt 3,6 fte. Maar die 4.0 fte is een volstrekt theoretisch cijfer en dus is die halve ton besparing net zo theoretisch. Het zou een echte besparing zijn als in 2022 een college met 4,0 fte zou zijn aangetreden. Maar dat is niet zo. Er kwamen toen vier wethouders die samen 3,7 fte voor hun rekening namen. Het nieuwe college is dus niet 0,4 fte kleiner en 50.000 euro goedkoper, maar slechts 0,1 fte kleiner en dat scheelt dan maar 12.500 euro.
Punt drie dat Rademaker opsomde: externe inhuur. Dus niet ambtenaren die in vaste dienst treden, maar mensen die komen werken op basis van bijvoorbeeld ‘uurtje factuurtje’. Daarop valt volgens Rademaker jaarlijks 500.000 euro te besparen. Wilna Wind (op dat moment nog PvdA/GroenLinks-fractievoorzitter, kort daarna wethouder) voegde daaraan toe dat ‘drie keer op rij’ aan het eind van het jaar bleek dat van het begrote bedrag voor externe inhuur een half miljoen niet was uitgegeven ‘doordat mensen niet te krijgen’ waren. Zo bezien ziet die potentiële besparing op externe inhuur er dus vrij degelijk uit.
Over Wind terzijde nog wel een enkele opmerking. De coalitie wil de bezuiniging van 515.000 euro op het sociaal domein voor 2025 geheel schrappen en vanaf 2026 verlagen naar 200.000 euro. De (nieuwe) oppositie wilde weten waarop dat bedrag van twee ton is gebaseerd. Wind zei dat ‘we gaan kijken wat kan in samenwerking met (fusiepartner, red.) Hilversum’. Dat was natuurlijk geen antwoord. Het kwam neer op een wel heel pover: dat weten we niet, we gaan het bekijken.
Glibberig
Verder nu met Rademakers opsomming. Ze had, tot slot, nog een vierde potentiële vindplaats voor geld om in gaten te stoppen, namelijk ‘de ruimte binnen de begrotingssaldi’. En dat dan, benadrukte ze, volgens de voorwaarden die de toezichthouder, de provincie Noord-Holland, daaraan stelt. Een bedrag noemde Rademaker niet, dus vooralsnog is dit glibberig.
Ook van Rosalie van Rijn (toen nog CDA-fractievoorzitter, een half uurtje later wethouder) kwam een aanvullende opmerking. Over de begroting voor 2025 en verder erkende ze dat ‘het saldo negatiever zal worden’. Maar, zei ook zij er bij, ‘dat kunnen we dragen binnen de regels van de provincie’.
Heel even wachten
Hoe het er allemaal echt uit gaat zien moeten we afwachten. Lang wachten is gelukkig niet nodig. Het net vertrokken college heeft een begroting 2025 neergelegd en het nieuwe college komt met een voorstel om die aan te passen. Uiterlijk 7 november moet die begrotingswijziging duidelijkheid scheppen, want die avond buigt een raadscommissie zich erover, waarna een week later het woord is aan de raad.