Een lelijke miskleun van burgemeester en wethouders. Een flinke poos hielden ze vol dat op personeelslasten pijnloos een half miljoen per jaar kan worden bezuinigd omdat dat geld toch al overblijft. Het blijkt een slag in de lucht. In 2024 bleef niet 540.000 euro over, maar slechts 71.000 euro. Daardoor komt de noodzaak van echte bezuinigingen in beeld. En dat snijden kon wel eens pijn gaan doen.
Koppig volhouden blijkt niet altijd het verstandigste. Eind vorig jaar en ook nog begin dit jaar bleef het college maar beweren dat op personeelslasten in de jaren 2025-2028 pijnloos een half miljoen per jaar kan worden bezuinigd. Dat baseerde het op de aanname dat in 2024 540.000 euro zou overblijven op de personeelslasten.
Op grond van cijfers van de gemeente zelf concludeerde Rading Nul al begin december dat die beweringen van het college niet waar konden zijn. Ook raadslid Olivier Goetheer waagde te betwijfelen of het met de realiteitszin van het college wel goed zat. Daarom vroeg hij begin februari naar de relevante cijfers over heel 2024 en januari 2025. Met forse vertraging heeft het college de gevraagde cijfers nu geleverd en die stemmen niet vrolijk.
Terugtrekkende beweging
Eerlijk is eerlijk, het college maakte eerder al wel een terugtrekkende beweging. Aanvankelijk werd beweerd dat alleen op de kosten voor externe inhuur dik een half miljoen per jaar overblijft. Vervolgens werd gesteld: het blijft over op externe inhuur plús de kosten voor het vaste personeel. En wethouder van financiën Gert Zagt erkende ook dat nog niet zeker was dat dat dikke halve miljoen overschot daadwerkelijk zou worden gerealiseerd.
Nu de echte, harde cijfers op tafel liggen, blijkt inderdaad dat er van de eerdere beweringen van college en coalitiefracties maar weinig overblijft. Aan het vaste personeel was de gemeente in 2024 vijf miljoen euro minder kwijt dan begroot (vooral door openstaande vacatures), maar aan externe inhuur werd 6,3 miljoen euro meer uitgegeven dan begroot. Alles bij elkaar (er was ook nog een stelpost gemeentelijke herindeling) bleef het afgelopen jaar aan geld voor personeel (vast plús inhuur) maar 71.000 euro over en niet de 540.000 waarmee ten onrechte werd geschermd. Dat betekent een lelijk gat van 469.000 euro.
Natuurlijk is één enkele maand nog wat weinig, maar de cijfers over januari 2025 wijzen er niet op dat het dit jaar financieel beter zal gaan dan vorig jaar. Net als heel vorig jaar spendeerde de gemeente ook in januari een forse 38 procent van de begrote totale loonsom aan inhuurkrachten van buiten.
Bedenkelijk
Dus hoezo kan in 2025-2028 pijnloos elk jaar een half miljoen worden bezuinigd op personeelslasten? En een extra probleem: het college heeft – met instemming van de meerderheid van de raad – voor de komende jaren gemakshalve al wel die besparingsbedragen ingeboekt. Eerder noemde ik dat een bedenkelijke manier van boekhouden. De jongste cijfers geven geen enkele aanleiding daarover nu anders te oordelen.
Als het college de financiële huishouding toch op orde wil houden – en dat zal vast zo zijn – dan zit er niets anders op dan alsnog tegen een half miljoen per jaar te gaan bezuinigen. Misschien kunnen wat posten worden gevonden waarin nog zonder al te veel narigheid het mes kan worden gezet. Maar het lijkt verstandig er rekening mee te houden dat dat bezuinigen ook wel eens van ‘au!’ kon gaan.
Flauw en zinloos
En dan is er nog iets. Raadslid Goetheer had gevraagd om cijfers over 2024 en januari 2025. Maar hij liet ook weten dat hij graag vaker cijfers over salarissen en inhuurkoten wil zien. Dus vroeg hij hoe het college daarmee om denkt te gaan, zodat hij niet elke maand dezelfde schriftelijke vragen hoeft te stellen. Het college laat nu weten het te houden bij de voorjaarsnota en de najaarsnota. Goetheer kan wat het college betreft dus fluiten naar een maandelijkse update. Flauw en zinloos bovendien, want je ziet het al aankomen hè: voorlopig kan het college hierover maandelijks schriftelijke vragen van Goetheer tegemoet zien.