De politieke crisis in Wijdemeren is sinds donderdagavond compleet. De coalitie van De Lokale Partij (DLP) en VVD is ontbonden, een nieuwe formatie komt eraan, al staat nog niet vast hoe die precies in het vat wordt gegoten. De enige zekerheid: de nog slechts twee wethouders (Gert Zagt/DLP en Els Kruijt/VVD) blijven de zaken behartigen tot er een nieuw college is.
Het was me het politieke weekje wel. Eerst nam de gemeenteraad woensdag het door diversen als ‘historisch’ gekarakteriseerde principebesluit tot fusie met Hilversum. Alleen Patricia IJsbrandij (DorpsBelangen) en Nanne Roosenschoon (D66) stemden daar tegen.
IJsbrandij meent nog steeds dat een ambtelijke fusie (waarbij het ambtenarenapparaat fuseert met dat van Hilversum, terwijl Wijdemeren een eigen raad, wethouders en burgemeester zou houden) voldoende is, Roosenschoon fuseert liever met Gooise Meren. In de loop van woensdagavond bleek dat laatste illusoir, want de raad van Gooise Meren boorde die optie de grond in. De raad van Hilversum nam diezelfde avond met 31-6 wel het principebesluit tot fusie met Wijdemeren.
Wel mijlpaal, geen vuurwerk
Het Wijdemeerse principebesluit tot fusie met Hilversum was weliswaar een mijlpaal, maar leverde, zoals te voorzien, geen politiek vuurwerk op. Zulk vuurwerk kwam er een dag later echter des te meer.
Ter bespreking lagen donderdag op tafel: de huidige stand van de financiën (de Voorjaarsnota), de uitgangspunten voor de begroting 2025 (de Kadernota) en het meerjarige onderhoudsplan voor de gemeentelijke gebouwen. In de vorm van ‘algemene beschouwingen’ konden de fracties er hun licht over laten schijnen.
Bepalend voor de toonzetting was de bedroevende situatie waarin het Wijdemeerse openbare bestuur is verzeild. Om het geheugen op te frissen even kort wat vooraf ging.
Na de verkiezingen (2022) smeedden DLP, VVD en PvdA/GroenLinks een coalitie die kon steunen op 12 van de 19 raadsleden. Al na enkele maanden gaf Stan Poels (PvdA/GroenLinks) er als wethouder de brui aan, vervolgens bleek ook de combinatie van Alette Zandbergen (DLP) en het wethouderschap geen gelukkige en trad zij terug. Ter vervanging van Poels trok PvdA/GroenLinks de ervaren Maarten Hoelscher aan, maar trieste privé-omstandigheden noopten hem al vrij snel weer op te stappen. In Zandbergens plaats vaardigde DLP Ron de Haan af die in zijn woongemeente Castricum al eens wethouder was.
Breuk in coalitie
Vervolgens ontstond mot over het financieel herstelplan. Op dat plan had PvdA/GroenLinks het nodige aan te merken en de fractie weigerde te ‘tekenen bij het kruisje’. PvdA/GroenLinks brak met de coalitie en leverde dus ook geen vervanger voor de vertrokken wethouder Hoelscher. Wel kon de overblijvende coalitie (DLP + VVD) nog net rekenen op een meerderheid: 10 van de 19 raadsleden.
Maar de onttakeling ging verder: Olivier Goetheer stapte uit de DLP-fractie en begon voor zichzelf (Groep Goetheer). Hij had zich voorgenomen loyaal te blijven aan het college, maar zag zich door politieke ontwikkelingen genoopt zich toch in de oppositierijen te scharen. Nieuwe krachtsverhouding coalitie-oppositie: niet meer 10-9 maar slechts 9-10.
Nog erger
Recent werd het nog erger. Eerst zette DLP ‘eigen’ wethouder en zelfbenoemd visionair De Haan aan de dijk. Daarmee werd het college gereduceerd tot de burgemeester en slechts twee wethouders. Tot slot stapte raadslid Marjan Pronk over van DLP naar de ChristenUnie. Nieuwe krachtverhouding coalitie-oppositie: 8-11.
Tegen die achtergrond begonnen donderdagmiddag de algemene beschouwingen. Opvallend was dat zich binnen de raad vrij brede overeenstemming aftekende over allerlei onderwerpen en dat het college best bereid bleek de raad tegemoet te komen. Van de aanvankelijk drie amendementen en vijf moties werden twee amendementen en één motie ingetrokken nadat het college had verklaard ermee aan de slag te gaan of al te zijn. Wat resteerde nam de raad unaniem of met zeer grote meerderheid aan.
Tegelijk maakten fractievoorzitters van hun hart geen moordkuil. In de eerste ronde deden vooral Rosalie van Rijn (CDA), Wilna Wind (PvdA/GroenLinks) Olivier Goetheer (Groep Goetheer) en Bo de Kruijff (VVD) stevige duiten in het zakje. Die laatste repte over een Kadernota ‘zonder kleur en lef’. Goetheer vroeg ‘hoe het college denkt dat de raad nog vertrouwen kan hebben in het college’. En: ,,Ik maak mij bijzonder veel zorgen over dit college en deze coalitie’’. Van Rijn zag ‘een vleugellamme minderheidscoalitie met twee wethouders die zo niet verder kunnen’.
Nieuw, niet alleen aanschuiven
Het pregnantst was Wind. ,,Eigenlijk’’, stak ze van wal, ,,zijn er geen effectief functionerend college en coalitie meer.’’ Ze riep op het zomerreces te gebruiken voor nieuwe coalitievorming, waarbij ze het woord nieuwe benadrukte, ‘dus niet alleen aanschuiven bij DLP en VVD, maar zo breed mogelijk en met nieuwe beleidspunten, het is tijd voor uitvoering’. Haar voorkeur, zei ze, gaat uit naar ‘een raadsbreed akkoord’. Luttele uren later zou blijken dat ze wellicht op haar wenken zal worden bediend.
Eerst was namens het college echter het woord aan wethouder Gert Zagt (DLP), terwijl wethouder Els Kruijt (VVD) een piepklein onderdeeltje van de beantwoording voor haar rekening nam. Zagt wilde maar ‘meteen openhartig’ zijn: ,,De beschouwingen doen wel pijn’’.
Beroerd
In de tweede ronde gaf de ene na de andere fractievoorzitter aan best te begrijpen dat de kritiek bij het college stevig was aangekomen. Tegelijk onderstreepten ze nog eens hoe beroerd de situatie is. De Kruijff (VVD) vroeg de coalitie even de tijd te geven alsnog te komen met iets waarmee het Wijdemeerse openbaar bestuur op een behoorlijke manier verder kan. Rademaker (DLP) stelde dat ‘we nu raadsbreed aan de slag moeten voor fatsoenlijk bestuur’.
In het oog sprong het pleidooi van Van Rijn (CDA). Ze noemde het beter als de coalitie zelf ermee zou stoppen. ,,Anders moet de oppositie de wethouders wegsturen en dat verdienen ze niet. Bescherm uw wethouders.’’ Nanne Roosenschoon deed een zinvolle suggestie: misschien is het handig als nu niet fractievoorzitters aan de slag gaan, maar als een ‘verkenner’ op pad wordt gestuurd.
Apotheose om 20.20 uur
De apotheose volgde deze donderdagavond om 20.20 uur. Namens haar eigen DLP en coalitiegenoot VVD verklaarde Rademaker: ,,Bij deze is de coalitie ontbonden. We nemen onze verantwoordelijkheid. Het is de enige manier om raadsbreed tot goed bestuur te komen.’’
Wethouders werken door
Hoe het nu precies verder gaat, is nog onduidelijk. Zoals zowel Rademaker als burgemeester Mark Verheijen verklaarde: de beide wethouders blijven voorlopig gewoon in functie en aan het werk. Verheijen kondigde aan dat hij ‘op korte termijn het presidium (de fractieleiders onder voorzitterschap van de burgemeester, red.) bijeen zal roepen’.
Het kan goed zijn dat dat presidium al volgende week om de tafel zit, in de eerste plaats om te bepalen welke procedure zal worden gevolgd om het Wijdemeerse gemeentebestuur uit deze zeer diepe crisis de loodsen. Of wordt gekoerst op een nieuwe coalitie of een breed gedragen raadsakkoord zal moeten blijken, of wel of niet wordt gekozen voor aanstelling van een verkenner eveneens.
Aptroot . . . .
In verband met dat laatste viel in de wandelgangen al de naam van Charlie Aptroot. Die is nu weliswaar met pensioen, maar wellicht vindt hij dit, in de gemeente die hij inmiddels heel aardig kent, wel een mooie uitdaging. En als ik verder een klein gokje mag wagen: het lijkt nuttig als Gert Zagt in een nieuw te vormen college terugkeert. Hij weet alles van de actuele financiën, bovendien heeft hij al aan de voorbereidende besprekingen over de fusie deelgenomen en kan hij daarmee zo verder. Of ook Els Kruijt in zo’n nieuw college terugkeert? Daarvoor zou ik mijn hand niet in het vuur durven steken.
Hoe dan ook wordt het een bijzonder zomerreces. Uiteraard zal het nodige achter gesloten deuren worden besproken. Maar te hopen valt dat de buitenwacht – de Wijdemeerse kiezers immers – waar enigszins mogelijk geregeld van de voortgang op de hoogte wordt gehouden.
Men mag nu toch wel hopen dat de raad en het zittende college verstandig zijn en goede wethouders aanstellen uit de gelederen van Wijdemeren.
Natuurlijk zijn er reacties van types die zeggen dat Wijdemeren niet zelfstandig kan functioneren terwijl zij zelf niets hebben gepresteerd of laat staan een bijdragen hebben geleverd aan de samenleving. Rest mij nog te zeggen dat de meeste mensen in Wijdemeren niet zitten te wachten op de stadse allure van Hilversum die nimmer iets hebben aangetrokken en laat staan rekening houdend met Wijdemeren, neem als voorbeeld dwe verkeersafwikkeling !
Zie je wel dat Wijdemeren helemaal niet zelfstandig kan functioneren. Ik zou zeggen eind van de dag het gemeentehuis op slot draaien en de sleutels afgeven in Hilversum.
Zo een tranendal, als dat waar de Wijdemeerse politiek nu in terecht is gekomen, heb ik echt nog nooit mee gemaakt. Het lijkt wel aanstekelijk. Ook in Den Haag gaat het niet van een leien dakje na de monsteroverwinning van de PVV. Hier was het DLP die een monsteroverwinning boekte met 8 van de 19 zetels.
Ik volg de lokale politiek al vanaf, pakweg, 1975 in ‘s-Graveland en vanaf 2000 tot heden in de Wijdemeerse Webkrant en Rading Nul. In de regeerperiode 2010 – 2014 had Gert Zagt met zijn DorpsBelangen 9 van de 19 zetels. Die periode was ook erg onstuimig. Zeker tegen het eind toen de VVD verbrokkelde en de PvdA haar lijsttrekker via WIJ verloor aan DB.
Maar dit heb ik nog nooit eerder gezien. In de belangrijkste periode naar de herindeling met Hilversum laten DLP en VVD hun opdrachten van de kiezer compleet vallen.
Wat een puinhoop!
En nu maar hopen dat de klassieke bestuurspartijen de scherven kunnen opruimen.
Kijk, en daar wordt 1/2 – 3/4 van Wijdemeren schat ik zo in (inwoners en ondernemers ) zo moedeloos van – zodanig dat ze afhaken van alles wat er in het gemeentehuis gebeurt, wat er besproken wordt . Dat gekissebis , vinger-wijzen en “ja maar zij”. Neem ik het op die manier op voor de “niet klassieke bestuurspartijen” ? nee – absoluut niet . Hebben zij dan fouten gemaakt , hebben ze tekortkomingen ? oh ja… absoluut. En de klassieke bestuurspartijen dan ( vwb. hun fouten/tekortkomingen) ? oh ja … absoluut.
ik ben niet de expert – dat pretendeer ik absoluut niet te zijn. maar om “de locals” die dan de afgelopen jaren aan “het regeren” waren de schuld te geven voor “alles” . hm…
wat mij betreft hebben alle Wijdemeerse partijen er voor gezorgd dat we zijn waar we nu zijn.
En zitten ze in Hilversum onderhand met rollende ogen te kijken naar wat er allemaal hier in W gebeurt.
De DLP zou het anders doen, verfrissend zijn. En je moet ze nageven, ze hebben het heel anders gedaan! Maar uiteindelijk hebben de inwoners van Wijdemeren dit zelf over zich afgeroepen in 2022. “Elk volk krijgt de regering die het verdient.”
We wonen zo dicht bij het mediapark dat de kans groot is dat deze politieke klucht die Wijdemeren heet opgepikt wordt door Talpa en omgezet in een real live soap. De scripts voor deze langjarige successerie kunnen zo uit het gemeentearchief gedownload worden. De Wijdemeerse inwoners zelf zullen hoogstwaarschijnlijk kwalificeren als “bagger” terwijl de rest van Nederland zich een kriek lacht.
Sorry Martin de meeste inwoners uit Nederhorst, Ankeveen, Kortenhoef, Loosdrecht, s’graveland zijn of jaren geleden afgehaakt, zelfs nooit ” ingehaakt” of aangehaakt. 1 grote ver-van-mijn-bed-show.
Pff…. op z’n engels klinkt het misschien wel beter: ” never a dull moment” . Ik hoop dat een verkenner ook de optie van 2 ( of 3, 4?) onafhankelijke wethouders gast verkennen. Misschien wel een heel zaken-college + burgemeester. Gedragen door een brede raads- coalatie. Echt beste Raad en College – niemand (inwoners en ondernemers) zit de komende tijd (2.5 jaar) op te wachten op partij-politiek. Beetje outofthebox: kan vanuit gemeente hilversum niet alvast ondersteuning komen?
Goed geschreven Hans. Vooral het stuk van 16.03. In plaats van de handen ineen te slaan om het hoofdstuk Wijdemeren op een waardige manier af te sluiten komt men met een prachtig staaltje incompetent geneuzel aanzetten. In Hilversum lachen ze zich misschien te pletter. Maar misschien denken ze ook wel : als we daarmee moeten onderhandelen hebben we een makkie.