Dorpsraad: Slecht Idee

Het  herindelingsspook waart weer rond en dus is daar ook weer de discussie over de wenselijkheid van dorpsraden. In maart 2001 werd die discussie ook gevoerd toen Wijdemeren bijna gevormd werd. Het leidde tot niets.

Ik zocht mijn artikel van toen voor u op. Er was een forumdiscussie georganiseerd in Het Spieghelhuys in Nederhorst den Berg. Met prominente  forumleden als Wim Kozijn, Nelleke  Schenkkan (GL), Piet Goossens (PvdA) en nog enkele anderen.

Loosdrecht wilde bij Hilversum

Bij het herlezen van dat stuk uit maart 2001, viel het volgende citaat het meest op: “Het grootste nieuws van de avond kwam van Wim Kozijn. Hij vertelde de zaal dat Dorpsbelangen Loosdrecht een brief aan de Eerste Kamer gestuurd heeft, waarin deze partij de kamer vraagt om de herindeling te stoppen en om Loosdrecht samen te voegen met Hilversum. Dit wekte grote verbazing in de zaal.” Zou Gert Zagt zich dit nog herinneren?

Maar dat terzijde.

Het stuk van toen lezend, versterkte dit weer bij mij de gedachte dat een Dorpsraad een slecht idee is. Ik leg uit waarom ik dit vind.

Het hoogste bestuursorgaan van een gemeente is de raad. Dat is de enige die geld kan uitgeven en daar besluiten over nemen. Het college kan dat ook, maar alleen met goedkeuring van de raad.

Gemeenteraadje spelen

Stel, we krijgen in Wijdemeren een stuk of vijf dorpsraden. Die dorpsraden moeten geld krijgen om te functioneren en budget om geld te besteden aan de doelen die de Dorpsraad goed vindt voor het dorp. De Dorpsraad gaat dus gemeenteraadje spelen en gaat besluiten nemen. Maar als zo’n besluit iemand niet bevalt, dan stapt die naar de gemeenteraad en vraagt daar om het besluit te vernietigen. Of spreekt de raad bij de oprichting van de Dorpsraden af dat een besluit van een Dorpsraad heilig is en blijft.

Hoeveel geld krijgen de Dorpsraden? Met bijv. als verdeelsleutel het aantal inwoners in een kern? Ik kan de discussies nu al uittekenen.

Wie komen er in zo’n Dorpsraad? Op grond waarvan? Worden de leden gekozen of benoemd door de gemeenteraad?  Voldoende aanleiding voor flinke conflicten lijkt mij.

En wat voegt een Dorpsraad toe?  Mondige burgers weten de weg naar de gemeenteraad doorgaans prima te vinden. Dat bewijst de inspraak waarvan in de huidige commissies ruimschoots gebruik wordt gemaakt. Die burgers gaan niet hun zaak bepleiten bij een orgaan dat er niets over te zeggen heeft lijkt mij.

Een Dorpsraad functioneert alleen als er een duidelijk doel voor ogen staat, anders wordt het een praatclub om het praten. Maar dan is een Dorpsraad niet beter dan een actieve actiegroep (zoals bijv. wijdemeren2020).

Ombudsfunctie

Het is wél zinvol om het luisterend oor voor kernen op een aantal gebieden sterker te structureren en beter vorm te geven. Ook als een soort versterkte ombudsfunctie die direct toegang heeft tot college en raad om daar problemen aan te kaarten en toe te lichten. (Dat had in het revindicatiedrama ook veel geld bespaard.) Dat hoeft niet met een Dorpsraad die geld kost, zichzelf belangrijk vindt, maar niets kan beslissen.

Om kort te gaan, ik zie niets in Dorpsraden als een soort nepgemeenteraadjes. Niet in 2001 en ook niet in 2021.

Rik Jungmann