Foute prognose – twee miljoen tekort

Halverwege vorige jaar was er financieel nog niets aan de hand met jeugdzorg en wmo in Wijdemeren. Men besloot zelfs een paar ton uit de reserves Sociaal Domein te halen om iets leuks mee te gaan doen. Een half jaar later komt men ineens twee miljoen euro tekort. Hoe kan dat?

Wethouder Rosalie van Rijn (foto Douwe van Essen)

Volgens de kadernota van mei 2019 wilde men in 2020 (nu dus) €155.000 uit de reserves Sociaal Domein halen en in de periode daarna jaarlijks €205.000. De onttrekking was bedoeld voor de financiering van het dorpenbeleid. Wethouder Rosalie van Rijn zei daarvan: “we verwachten dat dat kan, op basis van de cijfers van de laatste drie jaar”. Ik heb daar eerder over geschreven. Volgens mij waren er meerdere redenen om dat niet te doen. “Onverantwoord”, noemde ik het toen.

Twee miljoen
Op de dag voor kerst vorig jaar liet het college per brief weten dat men volgens de laatste prognose over heel 2019 zo’n twee miljoen tekort komt, waarvan 600.000 voor de wmo en 1,4 miljoen voor de jeugdzorg. Dat zag men kennelijk halverwege 2019 nog niet aankomen. Wel in de najaarsnota, maar daar werd het uiteindelijke tekort op de jeugdzorg nog acht ton te laag geschat. PvdA/GrL heeft om behandeling van de brief gevraagd in de commissie MSZ van 25 februari.

Oorzaken
Ik begrijp niet goed hoe zoiets kan gebeuren. Het college zelf geeft in de bovengenoemde brief twee redenen waarom prognoses af kunnen wijken van de realiteit. De eerste is dat “er wordt gewerkt met individuele budgetplafonds. (…) Het maximale bedrag wordt meestal niet volledig benut. Hoeveel ervan wél wordt benut, verschilt echter per geval. Dat maakt dat de totale uitgaven aan het einde van het jaar lang onzeker blijven en dat voorspellingen hierover kunnen fluctueren.” Dit is allemaal niet relevant, want om de effecten van individuele variatie te normaliseren heeft men het begrip ‘gemiddelde’ uitgevonden. Al duizenden jaren geleden.

De tweede oorzaak die men geeft, is dat de gemeente niet de enige verwijzer naar jeugdzorg is; ook medische specialisten en huisartsen mogen mensen verwijzen naar jeugdhulp. Ook weinig overtuigend, want dat is al jaren zo, en wethouder Van Rijn zei destijds met zoveel woorden dat “op basis van de cijfers van de laatste drie jaar” de reserves wel een paar ton lager konden zijn. Er zijn in 2019 eigenlijk geen bijzondere omstandigheden geweest waardoor ontwikkelingen anders dan trendmatig zouden zijn. Alleen de invoering van het abonnementstarief kan een licht effect gehad hebben.

Ook tekorten elders
Wijdemeren is niet de enige gemeente waar men met tekorten geconfronteerd wordt, al zijn die elders minder groot en plotseling dan in Wijdemeren. Huizen bijvoorbeeld komt over 2019 een miljoen tekort. Maar het is wel van belang dat men erachter komt wat hier aan de hand is. Teveel in- en te weinig uitstroom? Onnodig lange behandeltrajecten? Onjuiste aanbestedingen? Foute verdeelsystematiek? Welke sturingsinstrumenten worden er eigenlijk gebruikt? Doet men wel wat aan relatiemanagement? Kun je besparen op tweedelijnszorg? Welke afspraken zijn er voor het tijdig indienen van facturen? Wordt er teveel met uurtje-factuurtje gewerkt? In hoeverre creëert het scheppen van aanbod automatisch vraag? Zijn er teveel aanbieders en producten? Dergelijke vragen komen ongetwijfeld aan de orde bij de commissie MSZ volgende week en later, mogelijk in samenhang met de kadernota in mei, bij de Beeldvormende sessie ‘Beheersing kosten sociaal domein’ waar de raad om gevraagd heeft.

Politieke consequenties
Er zijn meerdere gemeenten waar de voor deze zaken verantwoordelijke wethouder heeft moeten aftreden, o.a. Zevenaar, Loon op Zand, Venlo. Onze Rosalie van Rijn heeft in de raad voldoende krediet om daar (nog) niet bang voor te hoeven zijn. Maar het is niet bevorderlijk voor je politieke carrière als je halverwege het jaar nog niet weet dat je omstreeks kerst twee miljoen tekort gaat komen.

One thought on “Foute prognose – twee miljoen tekort”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.