Hoe zit het in spoedgevallen met de aanrijtijden van ambulances? Dat wilde het Wijdemeerse CDA graag weten. De antwoorden van het college geven te denken. Ook geven ze aanleiding weer eens te kijken naar de spoedritten van ambulances in heel de Regio Gooi en Vechtstreek. Het totaalbeeld is dan dit: het ging vorig jaar iets beter, maar nog steeds niet goed genoeg. Dat geldt des te sterker voor Wijdemeren, al is dat verklaarbaar. U wilt graag landelijk wonen in een leuk dorp? Prima, maar dan kan de ambulance er niet altijd op tijd zijn.
Tot maart 2024 kende de ambulancezorg twee soorten spoed. Ten eerste de categorie ‘allergrootste spoed vereist’: de ambulance met sirene en zwaailicht moet binnen 15 minuten bij de patiënt of het slachtoffer zijn. Dat was de toenmalige categorie A1. Daarnaast was en is er categorie A2: ook haast geboden, maar de ambulance kan sirene en zwaailicht uit laten en moet binnen 30 minuten ter plaatse zijn.
Verfijnd
In maart 2024 is dat verfijnd. De oude urgentiecategorie A1 is opgesplitst in A0 (echt bloedspoed vanwege directe levensbedreiging door bijvoorbeeld een hartaanval of verstikking) en A1 nieuwe stijl (‘gewoon’ grote spoed vereist). Bij zowel A0- als A1-ritten moet de ambulance er binnen 15 minuten zijn. Landelijk is afgesproken dat dat in minimaal 95 procent van de gevallen gehaald moet worden. Het wordt aanvaardbaar geacht als het bij maximaal 5 procent van de spoedritten niet lukt.
En lukt het in de Regio Gooi en Vechtstreek? Nou nee. Gelukkig wordt het wel beter, maar goed genoeg is het nog niet. Cijfers van ambulancedienst RAV Gooi en Vechtstreek laten zien dat die 95-procentnorm voor spoedritten in de periode 2014-2024 in slechts drie jaren is gehaald. In 2014 scoorde de RAV nog 97 procent, in 2015 96 procent. Daarna zakte het iets onder de 95 procent om daar in 2019 met 95,4 procent weer net bovenuit te komen. Vervolgens ging het lelijk bergafwaarts met 2021 als dieptepunt: 91,9 procent.
Lastig
Sindsdien kruipt het percentage jaarlijks weer iets omhoog. Voor 2024 maakt de RAV het ons lastig. Te lezen valt dat de nieuwe categorie A0 (303 ritten) een mooie score had: 96,7 procent op tijd. Maar A1 nieuwe stijl (9.328 ritten) bleef steken op 93,4 procent. Hoe verhoudt zich dat tot de oude categorie A1 die in 2023 kwam tot 92,7 procent van de spoedritten op tijd? De RAV laat dar onvermeld, dus moeten we zelf even rekenen. Voegen we de nieuwe categorieën A0 en A1 samen, dan rolt eruit: in 93,5 procent van de gevallen op tijd. Dat is iets beter dan de 92,7 procent uit 2023, maar nog steeds onder de norm van minimaal 95 procent op tijd.
Een jaar geleden noemde de RAV als oorzaken van het niet halen van de norm onder meer een forse toename van het aantal spoedritten plus het hoge ziekteverzuim onder het personeel. Inderdaad waren er in 2023 9.971 spoedritten (A1) ofwel ruim duizend meer dan de 8.922 uit 2022. Het totale aantal ambulanceritten (inclusief die zonder spoed) bleef vrijwel gelijk: 20.393 in 2022 en 20.314 in 2023.
Vorig jaar was het beeld een slagje anders: minder ritten in totaal, namelijk 19.268 (ruim duizend minder dan in 2023) en ook minder spoedritten (303 keer A0 plus 9.328 keer A1, dus samen 9.631, tegen 9.971 in 2023). Of dat een toevallige daling is of een trendbreuk zal moeten blijken.
Samenvattend: met spoedritten ging het in heel de Regio Gooi en Vechtstreek vorig jaar weer iets beter, maar nog steeds arriveren ambulances in spoedgevallen te vaak niet binnen de vereiste maximaal 15 minuten.
Hele regio en de dorpen
Terecht wijst het Wijdemeerse college er in de antwoorden op de CDA-vragen op, dat die norm van minimaal 95 procent op tijd geldt voor de hele Regio Gooi en Vechtstreek. Maar inwoners van de Wijdemeerse dorpen vragen zich uiteraard wel af hoe snel een ambulance in eigen dorp kan komen in geval van nood. Welnu, dat valt niet mee.
Daarbij moet wel worden bedacht dat het in de Wijdemeerse dorpen gaat om relatief kleine aantallen spoedgevallen en dat dus bij een paar keer meer of minder een ambulance te laat of op tijd de percentages flink omhoog of omlaag kunnen schieten. Neem s’-Graveland en Loosdrecht. In beide dorpen waren in 2024 twee spoedgevallen A0 en in beide dorpen was de ambulance ook twee keer op tijd. Score voor ’s-Graveland en Loosdrecht dus 100 procent. In Nederhorst den Berg waren in 2024 vijf gevallen A0 en in één daarvan liet de ambulance langer dan 15 minuten op zich wachten. Daardoor kelderde voor Nederhorst het percentage ‘op tijd’ naar een povere 80 procent.
Relevanter is het om te kijken naar de Wijdemeerse dorpen samen. Dan zien we dat bij A0 de ambulance in 88,24 procent van de gevallen op tijd was. Bij A1 nieuwe stijl was het 84,8 procent op tijd. Het totaalbeeld leveren burgemeester en wethouders niet, dus moeten we opnieuw zelf rekenen. Dan blijkt dat in de urgentiecategorieën A0 plus A1 de ambulances in 84,9 procent van de gevallen op tijd arriveerden – beduidend onder de norm van 95 procent.
Uitgestrekt
Burgemeester en wethouders maken daarover wel een begrijpelijke opmerking: ,,Door de uitgestrektheid van het gebied (Wijdemeren, red.) zijn de aanrijtijden van de ambulance gemiddeld langer dan elders in de regio.’’ Ook schrijven ze dat ze met ambulancedienst RAV Gooi en Vechtstreek toch nog eens zullen bespreken of verbetering mogelijk is. Ook schrijven ze dat ze een overeenkomst willen sluiten met Stichting HartslagNu. Die moet gaan over de beschikbaarheid van AED’s (hartstarters) en inwoners die die kunnen bedienen om mensen met hartfalen te helpen.
Alles overziend is het niet zo vreemd dat een ambulance in een van de Wijdemeerse dorpen soms later aankomt dan de norm eist. Maar aangezien de ambulancedienst ook in heel de Regio de norm nog steeds niet haalt, mag wel worden verwacht dat alles op alles wordt gezet om regiobreed eindelijk weer eens aan de norm te voldoen. Ook inwoners van de Wijdemeerse dorpen kan dat mogelijk een beetje helpen.
Een kwartier is en blijft een kwartier. Waar je ook woont in de regio. Wordt dat niet gehaald dan moet men overwegen of een extra decentrale locatie mogelijk is. Kifgen s Graveland en Loosdrecht misschien gunstiger dan Nederhorst? Ook meerekenen dat we sterk vergrijzen, misschien? Dat afdoen met “dan had je maar niet zo mooi moeten gaan wonen” is m.i. een non argument. Een boontje komt om zijn loontje redenering. Je zal maar dringend een ambulance nodig hebben. Of vinden ambtenaren dat niet en vertrouwen ze meer op de kille cijfertjes?
Juni 24 midden op de dag kreeg ik een hartinfarct. Mijn vrouw heeft eerst huisart gebeld, die zei direct 112 bellen. Het duurde ruim 10 minuten voordat er een ambulance kwam, in de regio was geen ambulance beschikbaar dus moest er 1 uit Vinkeveen komen. Overigens zeer goed opgevangen en met spoed naar Tergooi. Direct door naar de OK en is er een stent geplaatst. Het geluk was dat, zeker voor Juni, de brug in Vreeland niet open stond anders had het zeker langer geduurd dan de 15 minuten eis. Alles bij elkaar heeft het ruim een half uur geduurd voordat ik in Tergooi was.