Puntjes op de ï over Staatsrecht

Ik zag gisteren met verbazing het debat over de motie die CDA, DLP, VVD, D66, DB en Goetheer indienden over een oproep aan het college van B&W om in contact te treden met de Provinciale Staten van Utrecht  én die van Noord-Holland, over het plan om enorme windturbines naast Nederhorst den Berg te bouwen.

Gestrekt been

De tegenstanders van het indienen van die motie gingen er met gestrekt been in. Stan Poels (PvdA/GL) verweet Peter Heeren (CDA), de indiener van de motie namens de andere ondertekenaars, dat hij bezig was met “ouwe koek”omdat hij vorig jaar zomer een dergelijke motie had ingediend. “Peter Heeren reageerde daarop met de toelichting dat in deze motie ook het provinciebestuur van Noord-Holland wordt betrokken in het debat over de Utrechtse windturbines.

Wachten op de MER

Het inhoudelijke argument om tegen de motie te stemmen van Stan Poels was dat er in de loop van dit jaar een Milieu Effect Rapportage (MER) zal plaatsvinden over de plannen van de windturbines. Pas als die MER gepubliceerd is wil hij een oordeel vellen over de plannen, omdat hij van mening is dat de windturbines nodig zijn voor de energietransitie. Een eerlijke mening zoals je die van GroenLinks mag verwachten. Hij verweet Wilma Snel (DLP) dat zij nu al tegen de windturbines actie voert, terwijl zij nog niet de uitkomst van de MER kent. Stan Poels:  “Ik spreek op persoonlijke titel. Of weet u al wat de uitkomst van die MER zal zijn?”
Waarop burgemeester Mark Verheijen fijntjes opmerkte: “U spreekt hier altijd op persoonlijke titel.”, waarmee hij de kern van mijn commentaar in dit artikel aanraakte.

Zonder last, op persoonlijke titel

De bijdrage van Esther Kaper (Christen Unie) raakte hier en daar kant nog wal qua staatsrecht. Dat is de belangrijkste reden dat ik vind dat dit stuk geschreven moet worden.

Esther Kaper (Christen Unie) “Waarom stemt u niet als uw partijgenoot in Utrecht?”

In haar eerste termijn verklaarde Esther Kaper dat de Christen Unie fractie in Utrecht voor de windturbines is en verbaasd was dat de Wijdemeerse gemeenteraad nu al, voor de MER, een motie tegen de turbines in wilde dienen.  Zij wees er op dat de coalitiepartijen in Gedeputeerde Staten Utrecht, D66, CDA en VVD, voor de windturbines zijn.

Zij begon daarom met de vraag aan Peter Heeren (CDA) en de overige ondertekenende partijen, voor zover niet lokaal:  “Heeft u contact had gehad met de leden van GS  van uw  Provincie? Ik vraag dat omdat het uw partijen daar voor de windturbines stemden. Wat vinden de provinciale fracties er van dat u hier tegen de windturbines stemt?” Peter Heeren antwoordde dat hij dat niet wist.

Bo de Kruijff (VVD), ik ben gekozen door de Wijdemeerse bevolking. Niet door Utrecht, niet door Noord-holland.

Ook Bo de Kruijff (VVD) en Mario Wouters werden onderworpen aan deze redelijk indringende, maar zinloze vraag. Bo de Kruijff gaf het enig juiste antwoord: “Omdat ik gekozen ben door de inwoners van Wijdemeren, of in dit geval Nederhorst den Berg, om hen te vertegenwoordigen!”.

Afgezien van haar inhoudelijke betoog, dat zij de zorgen in Nederhorst begrijpt, maar de zorg voor het klimaat haar meer aan het hart gaat, vroeg zij aan alle vertegenwoordigers van landelijke partijen waarom zij hier tégen de windturbines zijn, terwijl hun partijgenoten in Utrecht vóór zijn.
En dat was wat mij stoorde om een aantal redenen.

Ten eerste mag ieder raadslid stemmen zoals hij of zij wil, ongeacht eventuele fractiediscipline en zeker ongeacht de stemming van partijgenoten in andere politieke overheidsorganen.
Dit is precies datgene wat lokale partijen aan landelijke partijen altijd ten onrechte verwijten. Dat Den Haag, of in dit geval Utrecht of Haarlem bepalen wat er lokaal gestemd wordt. En dat is, weet ik uit eigen ervaring, een naar en vals sprookje. Ieder raadslid zit zonder last in de gemeenteraad en moet stemmen wat hij of zij vindt.
Met haar opmerking dat het merkwaardig is dat de Wijdemeerse CDA, VVD of D66 anders stemmen dat die partijen in het Utrechtse provinciebestuur, voedt zij de gedachte dat de lokale CDA, VVD en D66 gestuurd worden door, in dit geval zelfs het bestuur (van een andere) provincie dan de onze.

Burgemeester Mark Verheijen zei het langs zijn neus weg ook: “Iedereen spreekt hier op persoonlijke titel!”

En ik vrees dat bezwaar maken tegen een vage onduidelijke MER te laat zal zijn. Ik steun de motie dan ook van harte.

Update 15 februari 2026, 14.12:

Lees hier de tekst,  die de Christen Unie Wijdemeren op hun website plaatste, over het debat om nu niet, of juist wel, een motie tegen de Utrechtse windturbines bij Nederhorst den Berg te bouwen.

5 gedachten op “Puntjes op de ï over Staatsrecht”

  1. In reactie op de suggestie dat ik een ‘lesje staatsrecht’ nodig zou hebben: uiteraard staat het lokale fracties vrij om zelfstandig een standpunt in te nemen, ook als dat afwijkt van provinciale partijstandpunten. Dat heb ik in mijn bijdrage ook expliciet benoemd, via de link is die terug te lezen. Mijn vraag ging niet over bevoegdheden, maar over politieke afstemming en samenhang binnen partijen die op meerdere bestuurslagen verantwoordelijkheid dragen voor de energietransitie.

  2. Windmolens zijn na 20 jaar afgeschreven.
    Het afval is dan zeer milieu belastend, naast alle andere nadelen die Ellen Broekhuis beschrijft.
    Heeft de Vechtplassencommissie al van zich laten horen hierover?
    Die pleiten altijd voor de gevestigde waarden van de. natuur en ons cultuurlandschap.
    Het probleem in Nederland is dat de rijksoverheid dit soort belangrijke kwesties helaas naar beneden heeft gedelegeerd, naar provincies en gemeenten. De sturende overheid is verdwenen. We zijn overgeleverd aan de ongrijpbare markt van vaak buitenlandse bedrijven.

    1. Renée, provincies doen maar wat in hun eigen gebiedje. Een prachtig voorbeeld is wat NH in de Kortenhoefse- en de Horstermeer polder aan het doen is, in combinatie met de plannen van Utrecht aan de overkant van de Vecht.

      NH is bezig om de polder Kortenhoef te “Natuurnetwerken”. Het wordt “nieuwe natuur” met onteigenen en verbieden wordt Kortenhoef in de houding gezet voor het Kortenhoefse NNN paradijs. (Met daarin een verborgen vuilnisbelt.)
      Pal aangrenzend aan dat paradijs verpest Utrecht die NH NNN idylle door drie of vier brommende gehaktmolens van 250 meter hoog te bouwen.
      In de raad rees de vraag of de raadsfracties contact hebben gehad met de Utrechtse provincie. Dat hadden zij niet, behalve de Christen Unie.

      Veel relevanter is of die twee provincies wel van elkaar weten wat ze doen.
      Waarschijnlijk niet. Elk zijn eigen hobby, op enkele kilometers afstand van elkaar.

  3. Beste,
    Hierbij mij reactie, a.u.b. geen windmolens. Na enig onderzoek gedaan te hebben betreffende de windmolens schrok ik mij rot. Er zit een gas in de windmolens die nooit afbreekbaar is en elk jaar opnieuw ingebracht wordt omdat dat de windmolen dat gas verliest ( komt in de samenleving). Vele vogels die onthoofd worden door de wieken. De zee die verstoord is door de trillingen waarvan veel onderzee diersoorten last van hebben en de weg kwijt zijn. (Dolfijn in Nederland). De mens die last heeft van de hele tijd de herrie van de windmolens en er ziek van worden geestelijk en lichamelijk. Wat gaat Groen-links ongelofelijk af, dat is toch de partij van de natuur en schonere lucht, maar ook de partij is die tegen slavernij is samen met de CU. Alleen als er grondstoffen en accu’s moet komen voor de windmolens die gewonnen worden de kinderslavernij dan hoor je deze partijen niet meer. Windmolens die niet genoeg opbrengst leveren en alleen kunnen geplaatst worden door subsidies die opgebracht worden door de hardwerkende middenklasse, is te gek voor woorden.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactie gegevens worden verwerkt.