Op de ranglijst van ziekenhuizen die accountantskantoor BDO jaarlijks maakt, is Tergooi vorig jaar nóg verder gezakt. Het is afgedaald tot in de kelder. Maar kijken we naar onderliggende cijfers in de Tergooi-jaarrekening, dan zijn er toch ook lichtpuntjes.
In de benchmark ziekenhuizen van vorig jaar luidde BDO zo’n beetje de noodklok voor de sector. ,,Ziekenhuissector op een kantelpunt. Gebrek aan financieel perspectief bedreigt transformatie in de zorg’’, schreef het accountantskantoor toen. Op de voorpagina van de zojuist verschenen ‘BDO-benchmark ziekenhuizen/UMC’s 2025’ staat: ‘Sector stagneert’. Bar weinig nieuwe hoop dus.
Rapportcijfer: 4
In de benchmark vermeldt BDO de uitkomsten van de financiële stresstest waaraan de 59 algemene ziekenhuizen en de zeven universitaire medische centra in Nederland zijn onderworpen. Voor Tergooi ziet dat er niet best uit. Op de lijst van algemene ziekenhuizen zakte ons regionale hospitaal van plek 35 (2023) naar 51 (2024). In 2022 stond het nog 23ste. Daarmee correspondeert dat Tergooi vorige keer van BDO als rapportcijfer nog net een 6 kreeg, maar nu een 4. Ter vergelijking: ook Meander (Amersfoort/Baarn) zakte, van plek 5 naar 13, maar staat daarmee – en met rapportcijfers 7 – nog ruim in de groene zone, terwijl Tergooi zich diep in de rode bevindt.
Nettowinst piepklein
Gemiddeld nam van alle algemene ziekenhuizen samen de ‘resultaatmarge’ (nettowinst) toe van 1,2 procent van de bedrijfsopbrengsten (2023) naar 1,9 procent (2024). Maar bij Tergooi zakte de winst juist verder, van een toch al bedroevende 0,55 naar 0,4 procent. In geld uitgedrukt zakte het resultaat na belastingen van 1,8 naar nog maar 1,2 miljoen euro, aldus de jaarrekening. En het wordt nog even niet beter, want de raad van bestuur van Tergooi rekent voor dit jaar zelfs op een negatief resultaat: min 0,4 procent ofwel een nettoverlies van negen ton. Let wel: in de ziekenhuissector wordt een nettowinst van 1 procent beschouwd als de ondergrens van wat nog aanvaardbaar is. En dat is niet omdat een ziekenhuis winst moet maken om de winst, het is immers geen gewoon bedrijf, maar omdat ook een ziekenhuis geld nodig heeft voor investeringen.
Ook niet best is het gesteld met het ziekteverzuim. Dat steeg van gemiddeld 6,6 procent in 2023 naar 7 procent vorig jaar. Het gevolg is dat er meer externe handjes moesten worden ingehuurd dan het ziekenhuis had gewild. Die inhuurkrachten zijn relatief duur. Overigens wordt er met hulp van een extern bureau dit jaar aan gewerkt om het verzuim omlaag te krijgen.
Minder slecht
Financiële narigheid troef dus bij Tergooi. Maar dat is niet het hele verhaal. Toen ik in 2023 (toen nog namens De Gooi- en Eemlander) de Tergooi-financiën besprak met bestuurder Wolter Odding liep hij er niet voor weg dat de situatie moeilijk was. Ook in de jaarrekening 2024 valt nu te lezen: ,,Financieel varen we scherp aan de wind (. . .).’’ Odding voorzag destijds een paar jaren met verlies en vanaf 2026 weer kleine plusjes. De werkelijkheid is dat in 2023 en 2024 nog steeds een klein beetje winst werd gemaakt en dat pas over boekjaar 2025 rode cijfers worden voorzien. Ofwel: Tergooi staat er al een paar jaar beslist niet florissant voor, maar per saldo gaat het minder slecht dan eerder gedacht.
En er is meer. Van de 59 algemene ziekenhuizen zitten er liefst 39 in verouderde gebouwen, wat betekent dat er grote (vervangings)uitgaven op ze af komen. Bij Tergooi ligt dat anders, het huist immers in vrijwel nagelnieuwe gebouwen. Daarvoor moest het wel een berg geld lenen. Eind 2024 had het ziekenhuis bij drie banken – ABN Amro, ING en de EIB (Europese Investeringsbank) – langjarige leningen lopen van samen bijna 228 miljoen euro. Aan rente en aflossing kost dat elk jaar uiteraard een fikse duit.
Eisen van banken
Omdat ze hun geld natuurlijk graag weer terug willen zien (plus rente) hebben de banken aan Tergooi financiële eisen gesteld. Een daarvan betreft de solvabiliteit. Die geeft in een percentage uitgedrukt aan of een bedrijf of instelling kan voldoen aan de langetermijnverplichtingen. De drie banken eisten een solvabiliteit van boven de 25 procent. Dat percentage geldt in de sector trouwens als de ondergrens voor een gezonde bedrijfsvoering. Bij Tergooi bedroeg de solvabiliteit in 2022 29,8 procent en daarna 28,4 (2023) en 29,0 procent (2024). Het ziekenhuis zit dus keurig een paar procentpunten boven de eis van de banken.
Een tweede eis betreft Ebitda, simpel gezegd de brutowinst. Daaraan stellen de banken een eis in euro’s die elk jaar iets wordt opgeschroefd. Zo was deze voor 2023: minimaal 23,5 miljoen euro. Tergooi schopte het tot 26,2 miljoen. Eis voor 2024: minimaal 26,5 miljoen euro. Score Tergooi: 31,4 miljoen. Dat ziet er dus netjes uit. Voor dit jaar eisen de banken een Ebitda van 28,5 miljoen euro.
Opkrabbelen?
Samenvattend: Tergooi zit nog steeds in een financieel erg moeilijke periode en jaarlijks gaat het ook wat slechter. Tegelijk is het tot nu toe gelukt het ziekenhuis niet te laten ontsporen. Het beeld is dus nogal dubbel, want goed gaat het allerminst en dit jaar waarschijnlijk nog wat slechter dan vorig jaar, maar er zijn ook aangrijpingspunten om desondanks enige hoop te koesteren. Maar even afwachten of het volgend jaar inderdaad wil lukken weer wat op te krabbelen.