Slagveld Rading 1: ambtenaren in nood gunnen ons uniek kijkje in de keuken

De vaste ambtenaren die er in Wijdemeren nog wél zijn, zijn allerminst te benijden. Terwijl zij uit alle macht proberen de boel nog enigszins draaiende te houden, is hun werkomgeving veranderd in een slagveld.

Rading 1 is een slagveld geworden waar de één na de ander bezwijkt of het vege lijf redt door te vertrekken, waar de burgemeester niet wordt gehinderd door kennis van zaken, waar personeelszaken niet naar behoren functioneert en waar het optreden van de gemeentesecretaris vraagtekens en wantrouwen oproept. De toestand is nog beroerder dan tot nu toe tot de buitenwereld is doorgedrongen.

Bronbescherming

Dat beeld is aan Rik Jungmann en Ronald Frisart, beiden auteurs op Rading Nul, geschetst door ambtenaren die uit pure wanhoop bereid bleken Rading Nul enig inzicht te geven in de werkelijke situatie aan Rading 1. Ze deden dat onder het beding van strikte anonimiteit. Want hoe naar het ook is om momenteel te werken bij de gemeente Wijdemeren, ze zitten er uiteraard niet op te wachten om geslachtofferd en brodeloos te worden.

Het spreekt dan ook vanzelf dat wij onze bronnen ten koste van alles zullen beschermen. Als gevolg daarvan moeten we sommige saillante details onvermeld laten, want die kunnen te herleiden zijn tot onze zegslieden. We moeten ons dus beperken tot een algemeen en incompleet beeld. Maar omdat dat al treurig genoeg is, treuriger bovendien dan tot nu toe naar buiten kwam, is er alle aanleiding er wél melding van te maken.

Hoe nu verder?

Maar eerst een klein stapje terug. De gemeenteraad heeft nauwelijks zicht op hoe de ambtelijke organisatie er werkelijk voor staat en wat daar de interne plannen zijn. Dat bleek recent uit vragen die alle fractievoorzitters samen aan het college stelden. Tegelijk: de raad zelf heeft nog niet bepaald waar het met de gemeente heen moet. Burgemeester en wethouders hebben daarover ook nog geen voorstellen geformuleerd. Het is de bedoeling dat dat gebeurt in het kader van het ‘herstelplan’ dat het komende halfjaar moet worden gemaakt – inclusief een sluitende begroting.

Gemeentesecretaris Yvonne Halman liet de ambtenaren daarom eind november weten dat een voor het einddoel – wat dat ook moge zijn – ‘passende’ organisatie niet voor juni van start kan gaan. Wel wordt in januari begonnen met de werving van een (nieuw) managementteam, dat er in april moet zijn. Maar voor het overige zitten de ambtenaren vooral met heel veel vragen, uitlopend op de hamvraag: hoe nu verder?

Werkdruk is probleem 1, 2, 3 en verder!

Intussen is en blijft het hoofdprobleem de enorme werkdruk, vooral op de vaste krachten. De oude, harde kern wil het werk graag zo goed mogelijk doen, kregen we te horen, maar dat is een heidense klus. Door de grote werkdruk is ook het ziekteverzuim hoog: 7,23 procent in het eerste kwartaal van dit jaar, 5,12 procent in het derde en, zo wordt gevreesd, weer flink hoger in het vierde kwartaal. De werkdruk bevordert ook dat vaste krachten elders hun heil zoeken. Als voorbeeld werd een heel goede leidinggevende genoemd, die naast zijn eigen afdeling nog een tweede kreeg toegeschoven. ,,Een mega-taak, maar hij deed dat super en dat was kennelijk bedreigend voor iemand.”

Inwerken kost veel tijd

In dezelfde week vonden nog twee anderen elders werk. En waar gezien de huidige arbeidsmarkt vacatures moeilijk te vervullen zijn, worden nogal wat ‘externen’ ingehuurd. Dat kan helpen, maar soms ook de verkeerde kant uit. Zo vernamen we: ,,Een ambtenaar die zijn werk hier al jaren doet, is geregeld zoveel tijd kwijt aan het begeleiden van externen dat hij nauwelijks nog toe komt aan zijn eigen werk’’.
Verder is ons geschetst dat sommige leidinggevenden te weinig kennis in huis hebben om antwoorden te geven en  dat maar weinigen onder de ambtenaren nog eigen verantwoordelijkheid durven nemen (want daarop kun je worden afgerekend). Managers laten geregeld dingen buiten het personeelsdossier van hun mensen uit vrees daarop later te worden afgerekend.

Interne adviezen genegeerd

Daar komt bij dat de afdeling personeelszaken onderbezet is. Op een gegeven moment werd daar de boel draaiende gehouden door twee mensen, die echter zo overbelast raakten, dat ze overspannen thuis kwamen te zitten. Ook op dit moment zitten er twee mensen en tegenover de gezamenlijke ambtenaren heeft gemeentesecretaris Halman erkend dat dat wel wat weinig is. Eén van de gevolgen: met mensen die vertrekken, worden geen exit-gesprekken gevoerd, zodat de organisatie niets opsteekt van wat vertrekkers mogelijk te melden of te adviseren hebben.
Er als er wel advies wordt gegeven? Wel, adviezen van het gewone personeel worden genegeerd. Zelfs adviezen van de ondernemingsraad worden vaak ter zijde geschoven. Tijd om daarover eens een keertje naar de rechter te stappen heeft de OR niet.

Financiën dicht de gaten

Een positief geluid vingen we ook op: bij de afdeling financiën doen ze enorm hun best. Maar die afdeling is mager bezet. Geregeld zouden er vragen zijn over facturen van de gemeente, ‘maar dan is heel vaak degene van de vakafdeling die het antwoord zou kunnen geven ziek of net vertrokken naar een andere baan’.

ICT konijn

Wel kwam er volgens de ambtenaren die ons informeerden ‘ineens een konijn uit de hoge hoed’ van gemeentesecretaris Halman: outsourcen van de ict-afdeling. En dat terwijl interim-gemeentesecretaris Heintjes die afdeling juist in eigen huis wilde houden. Ook die afdeling zelf en de ondernemingsraad hebben dat uitgesproken. In de ontwerp-begroting 2023 vonden wij dat voor volgend jaar inderdaad 250.000 euro uitgetrokken is voor het buiten de deur plaatsen van ict. Gerept wordt over contact met de Regionale ICT-Dienst Utrecht. Ook ambtenaren die ons gegevens toespeelden, noemen die RID.

Voor vandaag houden we het hier even bij. Morgen het tweede en laatste deel van wat ambtenaren ons toevertrouwden. Daarin onder andere meer over de gemeentesecretaris en het een en ander over de burgemeester.

Ronald Frisart en Rik Jungmann

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.