Anti-boevencamera(’s) komen er dan toch eindelijk aan in Wijdemeren

Het heeft lang geduurd en andere media besteden er geen aandacht aan, dus melden we het hier maar: vanaf oktober komen er in Wijdemeren op proef een of meer camera’s om boeven te vangen en af te schrikken. De bedoeling is om met die zogeheten ANPR-camera’s onder meer woninginbraak tegen te gaan.

Foto Adrian Pingstone, Public domain

De mededeling dat de cameraproef in oktober eindelijk gaat beginnen zit verstopt in het ‘Veiligheidsbeeld eerste zes maanden 2021’ dat burgemeester Crys Larson begin deze maand aan de gemeenteraad van Wijdemeren stuurde. ANPR is de afkorting van Automatic Number Plate Recognition – de camera’s herkennen kentekenplaten van voertuigen en leggen die vast. De politie kan dan ofwel onmiddellijk in actie komen ofwel de gegevens later gebruiken.

Zes maanden

Blijkens wat oudere gemeentelijke stukken wilden Wijdemeren, Hilversum en Weesp al langer een zes maanden durende proef met ANPR-camera’s. Dat stuitte echter op praktische bezwaren. Zo biedt het landelijke politiesysteem ruimte voor de aansluiting van maximaal duizend camera’s. Al in maart 2019 meldde toenmalig (waarnemend) burgemeester Freek Ossel aan de Wijdemeerse raadscommissie bestuur en middelen dat werd onderzocht of en hoe de ANPR-techniek zou kunnen worden ingezet. De toenmalige golf aan woninginbraken in de gemeente was de directe aanleiding.

Maanden bleef het daarna stil, maar begin oktober 2019 meldde Ossel aan de gemeenteraad dat hij met het Openbaar Ministerie en buurgemeenten Hilversum en Weesp de mogelijkheden onderzocht om bij invalswegen camera’s te plaatsen. Eind februari 2020 kwam Ossels opvolger, burgemeester Crys Larson, over het onderwerp in de lucht. Ze meldde de raad dat nog steeds aan het initiatief werd gewerkt, maar dat het wel eens twee jaar zou kunnen duren voor er daadwerkelijk camera’s zouden hangen – áls ze al kwamen, want er zijn meer gegadigde gemeenten in het land die op de beperkte capaciteit een beroep willen doen. De burgemeester noteerde destijds dat van de maximaal duizend aansluitingen er nog maar twintig beschikbaar waren.

Twee zinnetjes

En nu is er dus – in slechts twee zinnetjes op de laatste pagina van het jongste ‘veiligheidsbeeld’ van Wijdemeren – de mededeling dat de camera’s er in oktober echt gaan komen. Dat is mooi, temeer nu het aantal woninginbraken in de gemeente, na een afname door het vele thuiswerken in coronatijd, weer begint toe te nemen. Voor het project worden zoals gezegd samengewerkt met Hilversum en Weesp. Ook de politie Midden-Nederland doet mee.

Referentiebestanden

Een ANPR-camera scant automatisch de kentekens van passerende voertuigen. Het landelijke ANPR-systeem vergelijkt zo’n kenteken dan met zogenoemde referentiebestanden die aan het politiesysteem zijn gekoppeld. Zo’n referentiebestand is een lijst met kentekens van bijvoorbeeld auto’s van gezochte personen, bij de politie bekende woninginbrekers of mensen die de politie om andere redenen in het snotje heeft (denk bijvoorbeeld aan openstaande boetes of: moet nog celstraf uitzitten). Ook gestolen auto’s komen in referentiebestanden voor.

Is er een ‘hit’ (ja hoor, het gescande kenteken staat in een referentiebestand) dan krijgen op een speciale app ingelogde politiemensen een seintje. Afhankelijk van de prioriteit die ze aan het gemelde geval toekennen, kunnen ze dan meteen in actie komen of niet. De kans op ‘heterdaadjes’ neemt dankzij ANPR-camera’s dus toe.

Zulke camera’s bewijzen goede diensten tegen woninginbraak. Inbrekers kunnen worden gesignaleerd, maar de camera’s kunnen ook een afschrikkende werking hebben: het geboefte gaat gebieden met camera’s mijden. Verder helpen deze camera’s tegen bijvoorbeeld mobiel banditisme (rondtrekkende criminelen), malafide autoverhuurders, drugscriminaliteit, milieucriminaliteit (illegaal dumpen of fraude met vergunningen) en wat voertuigcriminaliteit wordt genoemd (denk aan plofkraken en liquidaties). Heel kort samengevat: ANPR-camera’s helpen tegen ondermijning en tegen ‘high impact crime’ (misdaad die er bij slachtoffers fors inhakt, zoals woninginbraak).

De gegevens die ANPR-camera’s vastleggen zijn formeel politiegegevens. Daarop is de Wet politiegegevens (Wpg) van toepassing. Die bepaalt onder meer welke gegevens voor welk doel mogen worden vastgelegd, gebruikt en bewaard – en ook wanneer dat niet mag.

Het geld is het probleem niet. Met de ‘pilot’ van zes maanden is voor de drie gemeenten samen zo’n 45.000 euro gemoeid. Eerder is al afgesproken dat Wijdemeren, Hilversum en Weesp dat broederlijk in drie gelijke parten delen: elk legt dus 15.000 euro neer voor de proef. De gemeenteraad van Weesp heeft daarvoor eind 2019 geld vrijgemaakt, Hilversum en Wijdemeren namen zich toen voor die kosten uit al bestaand (en dus beschikbaar) budget te betalen.

Aantal camera’s

Om hoeveel ANPR-camera’s het bij de proef gaat, staat niet in Larsons jongste mededeling. Maar toen de fractie van GroenLinks in Weesp er in november 2019 naar vroeg, luidde het antwoord: zes stuks. Maar of het er ook echt zes worden, is dus niet bekend. Het is de bedoeling dat de camera’s  bij toegangs- en verbindingswegen in de drie gemeenten worden opgesteld. Daarmee zijn deze gemeenten dus niet helemaal ‘afgesloten’, noteerden burgemeester en wethouders van Weesp in 2019. Of de camera’s permanente plekken krijgen of gedurende de proef kunnen worden verplaatst, is onbekend.

Al met al resteren er dus nog best wat vragen. Het zou wel prettig zijn als de gemeenteraad de antwoorden daarop op korte termijn en ongevraagd krijgt.

7 thoughts on “Anti-boevencamera(’s) komen er dan toch eindelijk aan in Wijdemeren”

  1. Enkele weken geleden is op de Leeuwenlaan op ongeveer honderdvijftig meter afstand van het kruispunt Smidsbrug een camera geplaatst die erg doet denken aan wat in dit artikel beschreven wordt. Misschien eens bij de gemeente informeren?

    1. Desgevraagd kan een woordvoerster van de gemeente nog niet precies zeggen waarvoor de camera dient en wie hem heeft geplaatst (daarop komt ze later terug met een antwoord). ,,Maar wat we wel zeker weten, is dat het geen ANPR-camera is”, zo meldt ze.

  2. Ik heb dit idee jaren geleden al ingebracht, nav wat ik geleerd had bij de voorbereiding van Rekeningrijden (dat is dus 12 jaar geleden). Met 2 camera’s heb je de hele Horstermeerpolder in beeld. Ook Nederhorst-dorp kan je met 2 camera’s bewaken. Bij een geconstateerde inbraak kijk je de lijst met auto’s door die tussen pakweg 1 uur en 6 uur ‘snachts het gebied zijn in- én uitgereden. Grote kans dat de inbrekers ertussen zitten…. tenzij ze op de fiets komen. Kon niet, mocht niet.. allemaal privacy-gerelateerd… alsof inbreken wel mag, pfff.

  3. Weliswaar zijn de verdachten van de aanslag op Peter R. De Vries dankzij ANPR-cameras snel opgepakt, maar van mijn waarde collega’s Frisart en Vuyk had ik toch enige kritische noot verwacht. Deze camera’s zijn een gevaar voor de vrije burger.

    1. Het gebruik van de camera-data is gebonden aan wetgeving (zoals ook in het bovenstaande stuk vermeld). In verband met een levensdelict hebben politie/OM die regels recent een keer opgerekt omdat ze dat goed uitkwam. Daarover is nu dus gedonder, las ik in NRC Handelsblad. Maar los van dit incident (laten we hopen dat het inderdaad een uitzondering is) ben ik wel benieuwd naar argumenten waarom ANPR-camera’s ‘een gevaar voor de vrije burger’ zouden zijn.

    2. Toen ik dit stuk van collega Ronald Frisart las, aangevuld met het vrolijke commentaar van collega Martin Vuyk bekroop mij, als bij Robby Israel, ook een ongemakkelijk gevoel. Ik heb niet even alle feiten op een rij, maar uit het hoofd haal ik ze even op:
      Er was indertijd een referendum over de zeer omstreden sleepwet van minister Ollongren (D66) die massaal gegevens van ons allemaal als een sleepnet zou verzamelen. De meerderheid was tegen de invoering maar de coalitie besloot om de wet toch maar aan te nemen, ondanks de negatieve uitslag van het referendum. (Ja, ook gij D66!)
      Onlangs kwam in de publiciteit dat het toezicht op de massa gegevens die de politie verzamelt niet conform de wet wordt uitgevoerd. De politie verzamelt te veel en bewaart te lang stond in de media. Terwijl de gegevens al gewist hadden moeten zijn. En dat mag niet.
      Ik vind dat de proef met de kenteken herkenningscamera’s in Wijdemeren op zijn minst in de gemeenteraad, maar liever nog in de regio op de agenda komt.
      Prachtig dat het dievengilde zo gepakt kan worden, maar conform de sleepwet komen al uw en mijn bewegingen per auto ook in beeld. Misschien niets mee aan de hand, maar de volgende stap is om ons te volgen als iemand daar een reden voor ziet. Je zal maar een uitkering hebben, iedere ochtend om negen uur uw huis verlaten om uw moeder te verzorgen. Wat als dat gegeven bij de sociaal rechercheur terecht komt, die u verdenkt van zwart werken en daarom uw keukenkastjes komt inspecteren en uw uitkering stopt.
      Overdreven voorbeeld misschien, maar wel eentje om over na te denken.

  4. Ronald meldt “In verband met een levensdelict hebben politie/OM die regels recent een keer opgerekt omdat ze dat goed uitkwam. ” Omdat het ze goed uitkwam! Daarmee lijkt mijn vrees al voldoende onderbouwd.
    Overigens meen ik me te herinneren dat de politie Amsterdam jarenlang op de A2 binnenrijdende auto’s heeft geregistreerd – zonder een deugdelijke wettelijke basis.
    Nee, het vertrouwen in de goede bedoelingen van politie en OM zin voor mij onvoldoende als verdediging van de rechtsstaat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.