College vraagt om vaart met sanering van oude vuilstort Groenewoud

Burgemeester en wethouders van Wijdemeren willen dat er vaart wordt gemaakt met de sanering van de voormalige vuilstort Groenewoud bij Kortenhoef. Ze zijn ‘diep bezorgd’ over de ernstige vervuiling van grond en grondwater ter plekke.

Donker-roze: de voormalige vuilstort. Links de Kortenhoefsedijk, rechts de Emmaweg en pal ten noorden van de belt de bebouwing van Kortenhoef.

Het college schrijft dat in een ‘zienswijze’ over een ontwerp-besluit van de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) over de voormalige vuilstort. Daarin dringt het college ook aan op goede communicatie met belanghebbenden, zoals mensen die in de buurt wonen.

Nieuw is het probleem met de voormalige stortplaats natuurlijk niet. Rik Jungmann tikte er voor de Wijdemeerse Webkrant een dik dossier over vol dat loopt van 1999 tot in 2018. U vindt dat dossier hier.

Verontrustend

Maar de zaak mag dan niet nieuw zijn, verontrustend is desondanks wat het ontwerp-besluit van de OFGV allemaal vermeldt. Er is sprake van ernstige verontreiniging van de huidige deklaag op de belt. Daarin zitten onder meer de zware metalen barium, koper, lood, nikkel en zink plus PAKs. Ook het grondwater is ernstig vervuild, namelijk met benzeen, flalaten en barium.

Om de gedachte te bepalen:

–         Barium is zeer giftig, doet hersenen en lever zwellen en is schadelijk voor nieren en hart. Grote hoeveelheden kunnen leiden tot verlamming en zelfs de dood.

–         PAK’s’ (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) zijn kankerverwekkend.

–         Benzeen is kankerverwekkend.

–         Flalaten kunnen leiden tot ‘abnormaliteiten in de genitale ontwikkeling’ bij jongens, aldus Wikipedia.

Vragen over grondwater

Wat in het ontwerp-besluit van de OFVG verder staat, geeft eveneens te denken. Gezien het huidige grondgebruik is met spoed saneren van de deklaag van de belt niet nodig. En of snelle aanpak van het grondwater nodig is om aantasting van het nabije natuurgebied tegen te gaan, om vervuiling van het grondwater in de Horstermeerpolder tegen te gaan en om bedreiging voor toekomstige waterwinning tegen te gaan weet de OFGV simpelweg niet. Hoe groot het risico is dat de zware vervuiling zich in het grondwater verspreidt en hoe snel dan: onbekend.

Voor antwoorden op die openstaande vragen moet een ‘beheerplan inclusief  monitoringplan’ worden gemaakt. Ter goedkeuring wil de omgevingsdienst zo’n plan vóór 1 maart volgend jaar op tafel hebben.

Logischerwijs is het Wijdemeerse college er niet gerust op. Het vraagt de OFGV om bij zijn opdrachtgever, de provincie Noord-Holland, aan te dringen op ‘een spoedige en positieve besluitvorming over de door Afvalzorg ontwikkelde plannen voor sanering en ontwikkeling van het gebied’.

Afvalzorg ‘accepteerde alles’

Bij Afvalzorg weten ze op zichzelf best waarover ze het hebben. Het bedrijf doet in opslag en verwerking van afval en richt zich ook op sanering van gesloten vuilstortplaatsen. Wat dat betreft spreekt het adres van het Afvalzorg-kantoor  boekdelen: Nauerna 1, Assendelft.

In de wijde omgeving daar, tot in Haarlem toe, weten mensen waarover het gaat als de naam Nauerna valt. Als je in Haarlem en directe omgeving echt nergens je afval kwijt kon, dan reed je naar het pontje bij Buitenhuizen om het Noordzeekanaal over te steken, aan de overkant een stukje rechtsaf over de provinciale weg en hop, daar was de gigantische vuilstort Nauerna (definitief gesloten in april 2022 overigens). In de volksmond heette het dat ze daar werkelijk álles aan vuile rotzooi accepteerden.

Maar goed, Afvalzorg heeft zoals we weten een saneringsplan voor de voormalige vuilstort Groenewoud gemaakt. En burgemeester en wethouders willen dat dat plan – het ligt er al een tijd – nu snel tot uitvoering komt.

Wat houdt sanering in?

Op zichzelf is dat een logische en terechte wens. Maar wat houdt dat sanerings- en monitoringplan van Afvalzorg ook alweer precies in? Dat valt te lezen op de online-projectpagina die Afvalzorg over Groenewoud heeft gemaakt.

Daar zien we dat het om te beginnen de bedoeling is de oude belt met de zwaar vervuilde deklaag af te dekken met een nieuwe laag grond, schone grond, zo’n 75 centimeter tot een meter dik. Maar dat is toch alleen afdekken en niet saneren, dus weghalen van de vervuiling?, heb ik mensen al vaker horen zeggen. Klopt, maar in het officiële overheidsjargon is ook afdekken een vorm van sanering.

In het midden de voormalige vuilstort. De grote blauwe pijl geeft de richting aan waarin het grondwater zich beweegt. Links de Horstermeerpolder, rechts ‘s-Graveland. (Illustratie Afvalzorg)

En het zwaar vervuilde grondwater? Dat bedreigt nabije natuur (Natura2000 en Natuurnetwerk Nederland), dat bedreigt het grondwater in de Horstermeerpolder en vormt een bedreiging voor toekomstige waterwinning. Dan zullen er misschien wel damwanden worden geslagen of iets anders worden ondernomen om het ernstig vervuilde grondwater op z’n plaats te houden, toch?

Nou nee, dat is niet de bedoeling. Het plan is peilbuizen aan te brengen zodat het grondwater in de gaten kan worden gehouden. Zou dat wat al te snel richting natuur en Horstermeerpolder bewegen, dan kunnen ‘direct’ maatregelen worden genomen – ‘adequate maatregelen’ zelfs, zo schijft Afvalzorg. Welke dat zijn en hoe effectief die zijn, daarnaar mogen we raden.

Eens haarfijn uitleggen

Ten aanzien van het grondwater klinkt dat niet heel geruststellend. Burgemeester en wethouders van Wijdemeren zien dat anders. In de zienswijze die ze aan de omgevingsdienst hebben gestuurd schrijven ze over het sanerings- en monitoringplan voor Groenewoud: ,,Deze plannen leiden tot de sanering van de belt en tot een adequate beheersing van de door u (de omgevingsdienst, red.) vastgestelde risico’s.’’

Of dat vertrouwen van het college op zijn plaats is, kan misschien eens haarfijn worden uitgelegd op de informatiebijeenkomst voor bewoners waarop het college bij omgevingsdienst OFGV terecht aandringt.

2 gedachten op “College vraagt om vaart met sanering van oude vuilstort Groenewoud”

  1. De belt Groenewoud stond hoog genoteerd in de Gif Atlas van Vrij Nederland in 1983(!). A status! Twee perioden stond de Gooi en Eemlander er vol mee. Rond 1975 toen bekend werd wat er allemaal ongecontroleerd (ook illegaal) gestort was. En in de jaren 80 toen er een afvalwater persleiding naar de rioolwater zuivering in de Horstermeer dwars door de belt werd aangelegd. Dat gaf veel commotie. En daarna werd het stil. Tot Noord-Holland en dochteronderneming Afvalzorg zich ermee gingen bemoeien. Maar ook nu is het weer stil. En als klap op de vuurpijl scheidde de verantwoordelijke milieudienst zeer onlangs een “niks aan de hand rapport” af.

    Mooi dat je er aandacht aan besteedt Ronald.
    Voor de liefhebber heb ik nog een link naar het programma Gifgrond van Zembla uit 2012 in het kader van “waar hebben we het over?”.
    Bekijk Zembla: Gifgrond op
    https://www.npostart.nl/VARA_101294083

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.