Die voorgespiegelde besparing op ambtenaren blijkt extra kostenpost

De tekst van het ‘Financieel herstelplan’ voor Wijdemeren wekt de indruk dat op de ambtelijke organisatie bespaard gaat worden. In een eerdere bijdrage noemde ik dat al uiterst onzeker. Naar nu blijkt, zit het nog een slag anders: van besparing is geen sprake, de ambtelijke organisatie kost de komende jaren alleen maar meer geld dan nu – zij het steeds wat minder meer.

Nederig moet ik bekennen dat ik me, zij het tegenstribbelend, door de tekst van het herstelplan wat in slaap heb laten sussen – al was het maar omdat de mededelingen over de ambtelijke organisatie zijn ondergebracht in het hoofdstukje ‘Uitgaven verlagende uitgangspunten’.

Ik constateerde dat het college alvast 420.000 euro aan besparing heeft ingeboekt omdat de organisatie straks verder gaat met vier teamleiders minder. Ook noteerde ik dat het herstelplan op het eerste gezicht lijkt uit te komen op 2 fte (volledige banen) minder in de toekomst. Tegelijk tekende ik aan dat min 2 fte, een besparing, makkelijk kan omslaan in toch wat meer fte’s en dus hogere kosten.

Dat laatste is juist, maar naar nu blijkt niet juist genoeg. Ik had nog wat beter moeten kijken naar de tabel op pagina 14 van het herstelplan. Maar gelukkig zijn op enkele van de door De Lokale Partij (DLP) en het CDA gestelde ‘technische’ vragen nu antwoorden gekomen die op deze zaak meer licht werpen.

Niet duidelijk

Om te beginnen een vraag van DLP (technische vraag nummer 54). Deze fractie constateert terecht dat ‘uit de tekst niet duidelijk’ wordt of er straks meer of minder ambtelijke fte’s zullen zijn dan nu en vraagt hoe dat zit. Het antwoord eindigt met de zin: ,,Als de raad het voorstel overneemt, zal de omvang van de formatie toenemen’’. Aha! Da’s in zekere zin geruststellend, want het vermoeden dat de in de tekst voorgespiegelde bezuiniging kan omslaan in hogere uitgaven wordt bevestigd.

Maar hoeveel gaan de uitgaven voor het ambtelijk apparaat dan omhoog? Daarvoor moeten we naar het antwoord op een vraag van het CDA (technische vraag nummertje 30). Die vraag luidt: ,,Welk bedrag wordt er extra geïnvesteerd in de organisatie?’’

Het antwoord is dat volgend jaar eenmalig 1.290.000 euro in ambtelijke fte’s wordt geïnvesteerd en in 2025 (ook eenmalig) 490.000 euro. Voorts dat er in 2024 structureel (blijvend) 320.000 extra aan de organisatie wordt gespendeerd en in 2025 en latere jaren min 442.000 euro. ‘Dus bezuiniging’ staat voor alle duidelijkheid tussen haakjes achter dat laatste bedrag.

Sommetjes

Voor de duidelijkheid nu even een paar sommetjes. Eerst 2024. Dan wordt volgens het antwoord op de CDA-vraag 1.290.000 + 320.000 = 1.610.000 euro extra in het ambtelijk apparaat gestoken.

Zou dat terug te vinden zijn in die tabel in het herstelplan? Kijkt u even mee. Daar vinden we voor 2024 aan extra uitgaven (incidenteel en structureel bij elkaar): 250.000 + 550.000 + 520.000 + 490.000 = 1.810.000 euro. Maar er staat ook een besparing van alvast 200.000 euro op teamleiders. Dus is het saldo: 1.810.000 – 200.000 = 1.610.000 euro aan extra uitgaven in 2024. Precies het extra bedrag dat voortvloeit uit het antwoord op de CDA-vraag. Daar wordt een mens blij van. Wat het college opvoert in het herstelplan is exact hetzelfde als wat het meldt in het antwoord op een technische vraag. Consistentie, heel goed.

Domper

Voor 2025 zet het college helaas een domper op die blijdschap. In het antwoord op de CDA-vraag staat dat in 2025 (incidenteel) 490.000 in de ambtelijke organisatie wordt geïnvesteerd waartegenover dat jaar een (structurele) besparing staat van 442.000 euro (waarin vast die besparing van 420.000 euro op teamleiders is vervat). Voor 2025 is het saldo dus: 490.000 – 442.000 = 48.000 euro aan extra uitgaven voor de ambtelijke organisatie. Volgens het antwoord op de CDA-vraag althans.

Nu de tabel in het herstelplan. We zien daar 520.000 en 490.000 euro aan extra uitgaven tegenover besparingen van 420.000 (die vier teamleiders minder) en 42.000 euro. Het sommetje is dan: 520.000 + 490.000 – 420.000 – 42.000 = 548.000 euro extra uitgaven. De tabel komt dus een half miljoen euro hoger uit dan het antwoord op de CDA-vraag. Eigenaardig.

Voor 2026 en 2027 (en volgende jaren) vermeldt het antwoord op de CDA-vraag geen bedragen, maar de tabel wel. In die tabel zien we aan extra uitgaven voor de ambtelijke organisatie 258.000 euro in 2026 en 58.000 euro in 2027 en daarna.

Totaalbeeld

Voor het totaalbeeld kunnen we vermoedelijk het beste kijken naar de tabel, want die geeft een logischer beeld dan het antwoord op de CDA-vraag. Volgens dat antwoord schiet de extra uitgave in 2025 namelijk plots enorm omlaag, terwijl het in het jaar daarna ineens weer flink omhoog zou gaan (aldus de tabel). De tabel geeft een consistenter beeld: volgend jaar een heel ferme extra investering en daarna dalende extra uitgaven tot ze vanaf 2027 stabiliseren.

Het beeld van de extra uitgaven voor het ambtenaren-apparaat dat uit de tabel oprijst is: 1.610.000 euro (2024), 548.000 euro (2025), 258.000 euro (2026) en 58.000 euro (2027 en daarna).

Boel geld

Dat stabiele bedrag van 58.000 euro vanaf 2027 aan meer-uitgaven ten opzichte van nu is op de totale begroting een peulenschil. Maar in de tussenliggende drie jaar wordt iets meer dan 2,4 miljoen euro extra in het ambtenaren-apparaat gepompt. Dat kan volkomen terecht zijn, namelijk  om Wijdemeren klaar te stomen tot aanvaarbare partner voor een gemeentelijke fusie. Maar in de Wijdemeerse verhoudingen is het ook best een boel geld.

Dit alles overziend, dringt zich de gedachte op: hoe handig zou het zijn geweest als burgemeester en wethouders in het financiële herstelplan over de ambtelijke organisatie en de centen meteen klip en klaar een helder beeld hadden geschetst. Dat was handig geweest voor de politiek, voor belangstellende inwoners en niet in de laatste plaats voor Wijdemeerse ambtenaren. Jammer dat het zo niet is gelopen.

En de andere fracties?

Geheel tot slot nog dit. Vanuit de gemeenteraad zijn 55 technische vragen gesteld over het financieel herstelplan. Is dat veel? Gezien het grote belang van het herstelplan lijkt het me niet overdreven. Wat wel opvalt, is dat alle vragen van slechts twee fracties komen: DLP en CDA. Hadden of maakten de andere fracties geen tijd? Het is raadselachtig. Het maakt extra nieuwsgierig naar de gedachtewisseling in de raadscommissie die zich deze donderdagavond buigt over het financieel herstelplan – én over het bestuurlijke toekomstperspectief voor Wijdemeren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.