Een praatjesmaker. En hoe het ook kan

Het is een eigenaardig maar intrigerend wereldje, dat topschaken. Momenteel is het vermaarde Tata Chess Tournament weer gaande in Wijk aan Zee. Bij wijze van zeer hoge uitzondering daarom even geen opmerkingen over de Wijdemeerse politiek, maar een korte blik op de 64 velden, althans op de wereld om het schaakbord heen.

Curieus wereldje. De toen nog jonge Hans Böhm (nu inwoner van Hilversum overigens) had in 1975 tijdens het IBM-schaaktoernooi meer aandacht voor de krant dan voor het schaakbord. (Foto Nationaal Archief/Anefo/Rob Bogaerts, CC0)

Vorige week dinsdag stond, ter gelegenheid van het begin van het Tata Chess Tournament 2024, een aardig stuk in De Gooi- en Eemlander. Het ging over de jonge Amerikaanse schaker Hans Niemann (‘Niemann zorgt voor rumoer in Wijk aan Zee’).

Vermoeiend

Nog voordat er maar één schaakstuk was verzet, had die al een boel praatjes, las ik. Gevraagd naar zijn Amerikaanse collega zei de Nederlandse schaker Anish Giri: ,,Nou, hij is wel heel erg  . . .’’. Uitbundig, extravert? Giri: ,,Heel, heel, heel erg extravert’’. Behoorlijk vermoeiend, aldus Giri.

Nu kan de pas 20-jarige Niemann best een potje schaken. Hij leerde het in 2011/2012 onder meer op basisschool De Spil in Utrecht, waar het gezin toen even woonde vanwege pa’s werk. Niemann zelf heeft over zijn schaakvermogen niet de minste twijfel. Hij gaat wereldkampioen worden. ,,I’m sure’’, zei hij vorige week.

Hans Niemann in 2023. (Foto Wiki/Stefan64, CC BY-SA 3.0)

Rond Niemann hangt de nare geur van valsspelen en ook om andere redenen zou hem enige bescheidenheid passen. Op de ranglijst van wereldschaakbond FIDE staat hij momenteel op plek 44. Bepaald niet slecht voor zo’n jonge schaker, maar daarmee ben je nog geen Max Euwe hè. En in Wijk aan Zee speelt hij in de B-groep. Deze maandag keek ik even naar de stand. Tot nu toe won Niemann twee partijen, verloor hij er ook twee en kwam hij vier keer tot remise – samen goed voor de achtste plek in die B-groep. Geen aanleiding dus om overdreven veel praatjes te hebben, maar bescheidenheid is aan Niemann niet besteed.

Kleedkamer

Hoe heel anders het ook kan, maakte ik zelf ooit mee in datzelfde Wijk aan Zee. Dorpshuis De Moriaan was ik binnengelopen omdat ik voor Haarlems Dagblad en de Gemeenschappelijke Persdienst GPD (waarvan ook De Gooi- en Eemlander lid was) iets zou schrijven over het Hoogovens Schaaktoernooi, zoals het toen nog heette. Het zal in 1988 zijn geweest. Wie of wat ik die middag precies zocht, weet ik absoluut niet meer, maar nog wel dat ik tijdens mijn zoektocht in een gang een deur opende. De ruimte die ik binnenstapte, bleek een kleedkamer te zijn.

In het midden van die kleedkamer was een groepje schakers druk in discussie rond een bord met daarop een bepaalde stelling. Een internationaal clubje, want ze spraken Engels met elkaar. Ai! Het was vast de bedoeling niet dat ik kwam storen.

‘Welcome’

Een van de schakers maakte zich uit het groepje los. Een vrij kleine, tengere figuur, niet met vet, maar wel enigszins plakkerig uitziend piekhaar. Met een vriendelijke glimlach stak hij zijn hand naar me uit. ,,Hello, I’m Anatoli Karpov’’.

De toen al drievoudig wereldkampioen? Jazeker, hij was het. Omdat ik netjes ben opgevoed stelde ook ik me voor: Ronald Frisart. Nou, u begrijpt het al hè, daarvan keek Karpov reusachtig op! 😉 Nee, flauwekul natuurlijk. Hij vroeg waarvoor ik kwam, zei dat hij me niet kon helpen en maakte een armgebaar: ,,Welcome!’’ Waarop hij zich weer bij het discussiërende groepje voegde.

Karpov (links) en Paul van der Sterren op 12 januari 1988 tijdens het Hoogovens Schaaktoernooi. (Foto Nationaal Archief/Anefo/Rob Bogaerts CC0)

Kijk, zo kan het ook! De vermaarde Karpov vond het doodnormaal om zich aan een binnengelopen, hem onbekende snuiter voor te stellen. Zoals gezegd, hij was toen al drievoudig wereldkampioen schaak (later volgden nog twee wereldtitels).

Jammer is wel dat Karpov in 2011 lid werd van de Doema (de Russische Tweede Kamer) voor Vladimir Poetins partij Verenigd Rusland en dat hij zich in 2014 schaarde achter de annexatie van de Oekraïense Krim. Daar staat tegenover dat hij zich begin 2022 met de Russische schaaktop en schaakbond uitsprak tegen de huidige oorlog tegen Oekraïne.

Hoe dan ook, op de top van zijn kunnen en roem als schaker bleek me dat Karpov geen praatjesmaker was, maar een vriendelijke en bescheiden man. Daar kan Hans Niemann nog wat van leren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.