Eerst de centjes regelen, dan pas de koers bepalen – eigenaardige volgorde

De volgorde waarin de gemeenteraad knopen gaat doorhakken over hoe het  verder moet met Wijdemeren roept vragen op. Sterker nog: die volgorde ziet er eigenaardig uit. Want hoe kun je nu eerst een besluit nemen over de financiën en pas daarna over de toekomst van de gemeente? De enige logische volgorde is precies andersom.

(Illustratie PvdA Houten)

Onlangs kreeg de gemeenteraad een presentatie over de jongste inzichten in de Wijdemeerse financiën. Het leverde gegevens op waarvan een mens bepaald niet vrolijk wordt. Ik schreef daarover eerder.

Ook op de website van de gemeente staat er een bericht over. Wethouder Gert Zagt (financiën) zegt daarin nog eens dat de lasten voor de inwoners omhoog zullen gaan. Maar tegelijk onthoudt hij zich van uitspraken over de bestuurlijke toekomst van Wijdemeren.

Dat laatste is logisch, want begeleid door het Utrechtse adviesbureau KokxDeVoogd is de gemeenteraad bezig zich te beraden over wat wordt genoemd het Toekomstperspectief. Dat kan alles zijn tussen voortzetting van de gemeentelijke zelfstandigheid (waarbij Hilversum overigens al financiële taken voor zijn rekening neemt) tot algehele bestuurlijke fusie. Dat traject op weg naar het Toekomstperspectief loopt nu, terwijl tegelijk wordt gewerkt aan die andere hoofdzaak: het Financieel Herstelplan.

Helemaal aan het eind van dat bericht op de gemeentelijke website staat: ,,Naar verwachting zal de gemeenteraad in juni het Financieel Herstelplan vaststellen en in juli het Toekomstperspectief’’. Die volgorde roept vragen op.

Daarbij verwijs ik naar een alleraardigst boekje van Arie Teeuw: ‘Komt een man bij de gemeente. Het geheim van succesvol bezuinigen’. Teeuw heeft tal van gemeenten begeleid bij ingrijpende bezuinigingsoperaties en weet dus waarover hij het heeft, al kun je het op onderdelen van zijn betoog best met hem oneens zijn.

Voor de beleidsmakers in Wijdemeren is dat boekje heel nuttige lectuur. Volgens mij kent in elk geval wethouder Zagt het. Ik meen namelijk dat hij het een poos gelden noemde in een nieuwsbrief van De Lokale Partij, waarna ik het ben gaan lezen. Zou de gemeente het aanschaffen voor alle 19 raadsleden, dan is daarmee 427,50 euro gemoeid – zelfs voor het financieel kapseizende Wijdemeren een bedrag dat te overzien valt.

Kijk naar jezelf

Een van de eerste hoofdstukjes heeft Teeuw als titel meegegeven: ‘Kijk eerst naar jezelf!’. Met uitroepteken, en dat is niet voor niks. Een citaat: ,,Een bezuinigingsoperatie begint altijd met een onderzoek naar de doelmatigheid van het ambtelijk apparaat’’. Als eerst uit dat ambtenarenapparaat alle overtollige euro’s zijn weggesneden is het namelijk een stuk makkelijker te verkopen dat ook elders het snoeimes moet worden gehanteerd.

Maar in het Wijdemeerse geval kan pas worden bepaald hoeveel geld aan de ambtelijke organisatie moet worden besteed als eenmaal is vastgesteld wat voor gemeente Wijdemeren voortaan zal zijn. Het maakt nogal wat uit of wordt gekozen voor zelfstandigheid, voor algehele fusie of voor een tussenvorm.

Lek gauw dichten?

Inzake het fusievraagstuk betrekt Teeuw overigens de stelling dat onbewezen is dat groter ook beter is. Op zichzelf valt daarvoor wel iets te zeggen. Tegelijk is het interessant te kijken naar een van de argumenten die hij aandraagt: ‘een kleine gemeente (kan) dankzij de korte lijnen met snel ingrijpen het lek gauw dichten’. Als Wijdemeren de afgelopen pakweg tien jaar íéts bewezen heeft, is het dat het lek of de lekken helemaal niet snel zijn gedicht. Financieel is het  voornamelijk gierend uit de hand gelopen.

Laten we daarbij ook even een ander Teeuw-citaat bekijken: ,,Hebben kleinere gemeenten dan geen schaalnadelen? Jawel, maar goed bestuurde gemeenten zijn zeer goed in staat om die op te lossen’’. Gezien het resultaat in Wijdemeren ligt de conclusie voor de hand dat dit de afgelopen jaren dus kennelijk geen goed bestuurde gemeente was. Prangende vraag: waarom zou dat vanaf nu plots anders worden?

Hoe dat ook zij: eerst moet het eigen gemeentelijke apparaat financieel op orde worden gebracht, pas dan kan goed over andere bezuinigingen worden gepraat en besloten. Daarvoor is nodig eerst de gemeentelijke koers te bepalen, want pas dan valt te zeggen hoe het ambtenarenapparaat eruit moet zien. Vooral: hoe groot het moet of hoe klein het kan zijn. Dat wil dus zeggen dat de gemeenteraad eerste de gemeentelijke koers moet vastleggen – het Toekomstperspectief. Pas daarna kan het bijbehorende financiële plaatje worden ingevuld en vastgesteld. Niet om een verbeterde begroting voor het lopende jaar 2023 vast te stellen, maar wel voor de bijbehorende  meerjarenbegroting die verder vooruit kijkt.

Eerst zien . . . .

Blijkens bovengenoemd bericht op de Wijdemeerse website wordt echter gekozen voor de omgekeerde, onlogische volgorde. Te hopen valt dat daarmee niet meteen nieuwe narigheid wordt ingebakken. Gezien wat er de afgelopen jaren in bestuurlijk en politiek Wijdemeren is gebeurd, zou ik veiligheidshalve zeggen: eerst zien, dan geloven.

3 gedachten op “Eerst de centjes regelen, dan pas de koers bepalen – eigenaardige volgorde”

  1. Geachte redactie, bijzonder dat de koptekst van uw stuk geen juiste verwijzing is naar de inhoud. In de tekst geeft u immers zelf aan dat er wel degelijk hard gewerkt wordt aan een toekomst perspectief! En tevens aan het op orde brengen van de financiën. Zou niet logisch zijn als er maar op 1 vlak ingezet wordt en verder achterover geleund. En dat is dus ook niet zo zoals u zelf concludeert.
    Het boek is inderdaad door wethouder Zagt onze fractie terecht aangeraden.

    Vriendelijke groet, Marjan Pronk

    1. Thuis en op school heb ik vroeger geleerd dat juni (voorgenomen vaststelling Herstelplan) eerst komt en pas daarna juli (voorgenomen vaststelling Toekomstperspectief). Dat Marjan Pronk mogelijk anders geschoold is, doet niet af aan de nog steeds geldende gregoriaanse kalender waarop de kop van het stuk gebaseerd is.

  2. En ik maar denken, dat een Toekomstperspectief een perspectief op de toekomst zou zijn. Nu blijkt het al verengd tot fusie, samenwerking of zelfstandig. Het lijkt me belangrijker hoe we onze kinderen en kleinkinderen een prettiger leven bieden dan het onze. In weer opgekrabbelde natuur. Waar bijen weer zorgen voor kruisbestuiving in plaats van zelf uitsterven en meteen daarna alle appels en peren omdat er geen bestuiving meer mogelijk is. Waar toeristen en jazz geld in het laatje brengen in plaats van wegstinken in Natura2000 gebieden. Waar aanliggende boeren bioboeren zijn geworden of zijn weggesaneerd. Waar de vuilbelt is opgeruimd en teruggeven aan een kurkdroog natuurgebied. Maar nee! Poen, poen, poen. Laten we met elkaar nadenken over de diensten die we dan nog kunnen betalen met onze steeds kleiner wordende inkomens. Hoeveel van de 250.000.000 klimaatvluchtelingen we kunnen helpen in plaats van afzeiken in 2050, een bescheiden laaggeschat aantal. Hoeveel uur we dan nog werken willen èn kunnen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.