Fuseren is Bestuurskracht tonen

Zo klonk het gisteren in de Grote Kerk van Weesp, waar voor de laatste keer de gemeenteraad van deze stad bij elkaar kwam. Ik was daar als oud waarnemend burgemeester van deze parel aan de Vecht voor uitgenodigd.

Op een rijtje zaten de oud-bestuurders met in hun midden de nestor van de nestoren  Henk Over de Linde de 98 jarige die vele jaren burgemeester in deze stad was. Het was een goede bijeenkomst, waar iedere fractie drie minuten kreeg om hun mening over de fusie te geven. Er was geen nostalgie. Er was wel veel verwachting dat het samengaan met Amsterdam voordeel zou opleveren . Het is toch een beetje een merkwaardige fusie: een stad van 20.000 inwoners fuseert met een stad van 873.000. In de pers werden afgelopen week daarvoor termen gebruikt als “Weesp opgeslokt door Amsterdam” en “Amsterdam vermorzelt Weesp”. Van die geluiden was in de kerk niets te horen. Nee, de Weespers straalden zelfvertrouwen uit. Vandaag bestaat de gemeente Weesp niet meer,  maar talloze malen klonk de kreet “Weesp blijft Weesp”. En dat is natuurlijk ook zo, want weliswaar wordt het gemeentebestuur opgeheven, maar de stad met haar identiteit blijft hetzelfde. Zo ontstaat de unieke situatie dat de gemeente Amsterdam uit twee steden bestaat; de hoofdstad en Weesp dat al in 1355 stadsrechten verkreeg.

Weesp, te armetierig voor het deftige Bussum. Foto: Parool/Shutterstock
De voorgeschiedenis

Toen ik in de tweede helft van 2006 waarnemend burgemeester van Weesp werd, werden ook de plannen voor herindeling van Gooi-en Vechtstreek gepresenteerd . U zult het zich herinneren, want die voorstellen bevatten ook de samenvoeging van Wijdemeren met Hilversum. Voor Weesp gingen deze plannen uit van een samenvoeging met Muiden, Naarden en Bussum . Daar was in de Weesper politiek  weinig animo voor. Weliswaar verkeerde het gemeentebestuur door allerlei verschijnselen in een  crisis, maar daaruit werd niet de conclusie getrokken dat de gemeente geen bestaansrecht meer had. Op mijn bordje kwam te liggen om daar het gesprek met de Gemeenteraad over te beginnen. We starten met een bijeenkomst met de raad van Muiden, die immers in dezelfde situatie zat. Langzamerhand kwam het bewustzijn dat er iets moest gebeuren. Ook de vier gemeenten gingen met elkaar in gesprek. Uit de diverse overleggen herinner ik me een harde strijd met de vertegenwoordigers van de Gemeente Bussum. Het standpunt van Bussum kwam er op neer dat zij Weesp niet bij de fusie wilden. Het naar hun oordeel armetierige arbeidersstadje diende niet bij Het Gooi te horen vond men daar. Vooral in de VVD fractie en bij de toenmalige burgemeester van Bussum leefde die opvatting. Weesp, niet deftig genoeg, zou afbreuk doen aan het imago van de drie andere plaatsen. Hoezeer ik hen er op wees dat Weesp iets inbracht waar we in onze regio allen van zouden kunnen profiteren, hun standpunt bleef hetzelfde. Weesp bracht een prachtige bouwlocatie in voor 2500  woningen in de Bloemendalerpolder en bedrijventerreinen. De Eerste Kamer heeft beslist: Weesp komt niet bij Gooise Meren.

De geschiedenis herhaalde zich in 2015. Er moest immers iets met Weesp gebeuren. Niet alleen de gemeenteraad koos. Ook in een referendum konden de inwoners van Weesp mee bepalen wat er moest gebeuren. Hoewel Gooise Meren, als Weesp dan zo graag wil, bereid was een fusie met de Vechtstad aan te gaan was het te laat. De eerdere afwijzing door Bussum had diepe littekens achtergelaten. Weesp heeft dus niet zozeer in eerst instantie voor Amsterdam gekozen, het is door Bussum a.h.w over het Amsterdam-Rijnkanaal geduwd.

Veel vertrouwen in de toekomst

Hoewel ik het jammer vind dat de gemeente Weesp de Gooi-en Vechtstreek verlaat, kan ik me goed voorstellen dat er een klik was. Weespers hebben al sinds eeuwen een band met Amsterdam. De VOC kwam er hun jenever kopen en na de stadsuitbreidingen van Amsterdam vestigden zich veel ondernemers in Weesp. De stad heeft wel een beetje een Amsterdamse mentaliteit.

Het is een zeer zorgvuldig proces geweest en Weesp heeft in de overeenkomst met Amsterdam hun uit 14 punten bestaande kernwaarden vastgelegd. Bovendien gaan ze drie jaar experimenteren met een bestuurscommissie van 11 leden die door de bevolking van Weesp rechtstreeks is gekozen. Zij  moeten de ogen en de oren van het gemeentebestuur zijn en vormen de verbinding met het Stadhuis. Deze commissie krijgt bovendien een eigen budget. In een motie is vastgelegd dat de burgemeester hen nooit zal begroeten met “Amsterdammers” maar met “Weespers”. Weesp blijft immers Weesp!

Iets voor Wijdemeren?

Bij het uitlopen van de kerk ontmoette ik de journalist van de Gooi en Eemlander. Ik zei:” Is dit model misschien iets voor Wijdemeren?” “Ik dacht hetzelfde “, was zijn antwoord.

Wim Kozijn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.