Het is crisis maar de gemeenteraad krijgt nauwelijks informatie hoe het zit

Dat de ambtelijke organisatie van Wijdemeren in een crisis-achtige toestand verkeert, is wel duidelijk. Maar hoe het precies zit? De gemeenteraad tast voor een aanzienlijk deel in het duister en zette daarom een tamelijk unieke stap.

Een motie ingediend door alle fracties in een gemeenteraad komt wel eens vaker voor. Maar vragen aan burgemeester en wethouders, gesteld door alle fracties gezamenlijk zijn bij mijn weten wel heel uitzonderlijk. Toch gebeurde precies dat deze week in Wijdemeren.

Ondertekend door de fractievoorzitters van alle zeven in de raad vertegenwoordigde partijen ontving het college woensdag negen concrete vragen over de stand van zaken bij de ambtelijke organisatie. Deze vrijdag kwamen ze online beschikbaar.

Kort samengevat zegt de raad: als wij knopen moeten doorhakken over hoe het verder moet met deze gemeente, dan zullen we wel eerst moeten beschikken over de goede informatie. Hoe staat de ambtelijke organisatie ervoor? Wat is er tot nu toe gedaan met de uitkomsten van diverse onderzoeksrapporten? Waar zitten de gaten? Wat heeft de verandermanager/tijdelijk gemeentesecretaris in gang gezet en bereikt? Welke ontwikkelingen verwacht het college voor 2023 en daarna?

Burgemeester negeerde afspraak

Volkomen logische en terechte vragen natuurlijk. Als burgemeester Crys Larson zich had gehouden aan de afspraak, dan had de raad deze vragen nu niet hoeven stellen. Dan was de raad namelijk het afgelopen jaar al regelmatig bijgepraat. Maar zoals eerder op Rading Nul besproken, de burgemeester heeft zich aan die afspraak (eigenlijk: opdracht van de raad) niet gehouden.

De zorgen over het ambtelijk apparaat kwamen ook donderdagavond voorbij in de raadscommissie die zich boog over de ontwerp-begroting 2023. Zoals bekend vertoont die een financieel gat van bijna 2 miljoen euro, wat het noodzakelijk maakt dat het komende halfjaar een ‘herstelplan’ in elkaar wordt gedraaid. In de tussentijd komt de gemeente onder preventief financieel toezicht van de provincie. Alle uitgaven die extra zijn ten opzichte van de begroting 2022 behoeven dan goedkeuring van de provincie en die goedkeuring zal er zeker niet zomaar komen.

Onzekerheid

Ram Lachman (PvdA/GroenLinks) stelde als eerste de problemen met het ambtelijk apparaat aan de orde. Hij toonde zich bezorgd over de oplopende kosten voor dat apparaat. Tegelijk wees hij op de ‘onzekerheid onder ambtenaren’, over het grote verloop (ambtenaren zoeken bij bosjes hun heil bij een andere werkgever) en het forse ziekteverzuim. Ook wees hij op de praktische gevolgen, bijvoorbeeld dat een raadscommissie dinsdagavond werd opgezadeld met ‘ongecontroleerde documenten’. Het liep uiteraard uit de op vraag: ,,Wat denkt het college hieraan te doen?’’

Ellineke van den Broek (ChristenUnie) vertelde dat haar fractie had gehoord dat ‘sommige ambtenaren buikpijn hebben van alle plannen’ in de ontwerp-begroting. Dat laatste waagde wethouder Gert Zagt (financiën) te betwijfelen. Volgens hem is wel aan de ambtelijke organisatie gevraagd: wat hebt u nodig om uw werk goed te kunnen doen?

Onacceptabel

John van der Ree (VVD) wees op de noodzaak realistisch te zijn over de ambtelijke organisatie: ,,Die moet ‘lean and mean’ worden of we moeten ons uitleveren’’. Wat hij met dat laatste bedoelde, zei hij er niet bij, maar je denkt dan toch al snel aan een gemeentelijke fusie. Van der Ree noemde het in elk geval ‘onacceptabel dat de laatste tijd continu wordt gezegd dat vragen niet worden beantwoord omdat er geen tijd is’.

Rosalie van Rijn (CDA) sloot zich daarbij aan. Gevraagd was om een overzichtje van de verschillen tussen de bestaande Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de voorgestelde nieuwe, maar zo’n overzicht kwam niet. Geen tijd, heette het. Van Rijn: ,,Wat doen we hier dan? Zoiets zullen we niet meer accepteren.’’

Wat voor gemeente?

Wethouder Zagt vertelde iets over de laatste ‘maandstart’ van ambtenaren met de burgemeester en de gemeentesecretaris. Ambtenaren hadden volgens Zagt ‘heel veel vragen’ gesteld: hoe nu verder? Er is, zei hij, bij ambtenaren ‘behoefte te weten welke kant de organisatie op gaat en wat voor gemeente we willen zijn’. Daarbij, aldus Zagt, ‘is de burgemeester in the lead’.

Ik bleef even hangen bij die vraag ‘wat voor gemeente willen we zijn’? Waaraan wellicht wordt gedacht, weten we als buitenwacht niet. Maar op grond van eerdere ervaringen bij andere gemeenten kan ik er in elk geval drie wel bedenken. 1. Een samenwerkingsgemeente. Dat is een gemeente die bij de uitvoering van allerlei werk veel en nauw samenwerkt met andere gemeenten. 2. Een regiegemeente. Zo’n gemeente zet de eigen beleidslijnen uit en voert de regie op de uitvoering van dat beleid, maar plaatst de daadwerkelijke uitvoering grotendeels buiten de deur. 3. Een fusiegemeente. Fusie is in Wijdemeren al zo vaak besproken dat dat geen nadere uitleg behoeft.

Nader informeren

Zagt zei trouwens nog iets en dat was kennelijk bedoeld als antwoord op de opmerkingen dat het onacceptabel is dat vragen niet worden beantwoord en stukken niet behoorlijk gecontroleerd. Zagt: ,,We moeten er als college iets mee dat op sommige onderdelen dingen in de organisatie niet lukken’’. Hij zei te verwachten dat het college de raad op dit punt nog deze maand nader zal informeren.

De wethouder had kunnen zeggen: u hebt gelijk, het in onacceptabel als de raad gevraagde informatie niet of niet op tijd krijgt. Maar dat zei hij niet en dat is nou niet meteen geruststellend. Reuze benieuwd waarmee het college gaat komen. Nog benieuwder trouwens wanneer het college de vragen van de collectieve fractievoorzitters gaat beantwoorden. En al helemaal benieuwd hoe die antwoorden dan zullen luiden.

5 gedachten op “Het is crisis maar de gemeenteraad krijgt nauwelijks informatie hoe het zit”

  1. Ze vallen de nieuwe wethouders inderdaad telkens en tot vervelens toe aan op dingen, die ze allang zelf weten! Kunnen jullie daarmee ophouden? Anders krijg je zelf vroeger of later nog een motie van wantrouwen aan de broek. Zo is er sinds november 2021 al een woonbehoefte-onderzoek vanuit Amsterdam ontvangen door wethouder Van Rijn. Ze weet dat er geen ac is , waar het rapport ligt en maar ernaar vragen! Foei, alsof kiezers haar niet doorhebben. Ac? Ambtelijke capaciteit.

  2. De heer Kozijn slaat de spijker op z’n kop! Hebben de heer van Dorpsbelangen en de dame van het CDA nu “boter op het hoofd” of niet?

  3. Je moet je als schrijver weinig illusies maken of dat wat je schrijft enig gevolg heeft. Bij het lezen dat de fractievoorzitters vragen hebben gesteld wat er met het rapport Necker/vanNaem is gebeurd, moest ik toch even aan mijn laatste column denken!
    Natuurlijk is het goed dat er gezamenlijk vragen wordt gesteld, maar Jan-Jaap de Kloet en Rosalie van Rijn hebben maanden met Heintjes aan tafel gezeten. Zij hebben het er toch in het college wel over gehad waar de verandermanager mee bezig was? in ieder geval hebben zij er iedere dinsdag naar kunnen vragen.
    Overigens is het toetsingskader al voorhanden: datgene wat Heintjes zelf schrijft op zijn Linked-in pagina. Of is dat een verkooppraatje?

    1. Beste meneer Kozijn,

      Ik ben het helemaal eens met uw reactie en u heeft ook gelijk. Natuurlijk hebben we zeer veel gesproken met onze verandermanager. Op het moment dat ik vertrok waren er nog allerlei ontwikkelingen gaande. Helaas ken ik de afloop daar ook niet van.

      Persoonlijk ben ik wellicht beter op de hoogte dan andere raadsleden alleen zou ik ook heel graag de laatste ontwikkelingen en het eindverslag kennen en die hebben we niet.

      Daarbij is het niet aan mij om de kennis die ik heb uit mijn college periode met de raad te delen maar is dat echt aan de portefeuillehouder om te doen.

      Ik wens u een fijn weekend en ik hoop dat ik duidelijk heb kunnen maken waarom ook ik de vragen gesteld heb.

  4. Ik luisterde de hele commissievergadering thuis af. Het bovenstaande verslag van Ronald kan ik alleen maar onderschrijven. ‘s Middags was de raad op bezoek geweest in Haarlem bij de gedeputeerde, die uit de krant had moeten vernemen dat wethouder Gert Zagt er niet meer uit kwam en daarom maar vast preventief toezicht over Wijdemeren aankondigde. Niet erg chique dus. De gedeputeerde was volgens alle aanwezigen, behalve de wethouder, glashelder in haar oordeel. Het preventief toezicht gold nu al en houdt in dat er in principe in 2023 geen cent meer dan in 2022 uitgegeven mag worden. Glashelder!
    De wethouder noemde dit “een woordspelletje”. Jan-Jaap de Kloet zette daarop volkomen terecht even de puntjes op de i. Het was geen semantisch woordspelletje, ze had dat echt gezegd, werd ook door anderen bevestigd.
    Je vraagt je af waar deze gemeente mee bezig is en hoe de raad kan besturen als ze geen antwoorden op vragen krijgen omdat er geen capaciteit is.
    Die ijsberg daar recht voor ons. Zou het college ook weten dat die onder water 9 keer zo groot is als wat we boven water zien? Dat wordt een flinke scheepsramp in 2023.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.