Hoe nu verder?

Het gezonde verstand heeft eindelijk gezegevierd. Dat had al jaren eerder gemoeten en gekund, maar de gemeenteraad ziet nu dan toch in dat een zelfstandige gemeente Wijdemeren geen realistische optie meer is. Dus ligt de vraag op tafel: hoe nu verder? Er zijn diverse mogelijkheden en die zullen de komende maanden vast de nodige emoties losmaken.

Best goede plek voor woningbouw . . . .

Maandagmiddag kwam dan eindelijk het resultaat naar buiten van het vele besloten overleg van de gemeenteraad van de afgelopen tijd: er valt niet meer te ontkomen aan een bestuurlijke fusie van Wijdemeren met een of meer andere gemeenten.

Eerste vraag

Een verstandige conclusie, maar die roept wel meteen de eerste vraag op. Namelijk: waarom wordt gekozen voor een bestuurlijke en niet voor een ambtelijke fusie?

Bij een ambtelijke fusie worden ambtenarenapparaten van gemeenten in elkaar geschoven, wat ze veel minder kwetsbaar maakt en mogelijk ook ‘synergievoordelen’ kan opleveren: besparen op de kosten. Naast zo’n gezamenlijk ambtenarenapparaat houden de gemeente dan wel elk hun eigen bestuur: een eigen gemeenteraad, eigen wethouders en een eigen burgemeester. Zie bijvoorbeeld de BEL-gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren. Alle drie zijn die kleiner dan Wijdemeren, maar – althans tot nu toe – wel zelfstandig. Samen delen ze één ambtenarenapparaat, de BEL Combinatie.

Voor een ambtelijke fusie heeft de Wijdemeerse gemeenteraad echter niet gekozen. Mij lijkt dat inwoners er recht op hebben binnenkort te vernemen waarom niet.

Wel is gekozen voor een bestuurlijke fusie: Wijdemeren en een of meer buurgemeenten krijgen straks samen één ambtenarenapparaat én één bestuur (college en raad).

Afwijkende meningen?

Mij intrigeerde een zinnetje dat ik daarover las in De Gooi- en Eemlander van dinsdag: ,,Een ingrijpende, maar volgens de overgrote meerderheid van de raad onontkoombare stap’’. Als er een ‘overgrote meerderheid’ is, dan is er ook een (piep)kleine minderheid die het anders ziet. Vraag: wie is of zijn dat? Loopt het verschil van inzicht lang fractielijnen? Of is er interne verdeeldheid binnen een of meer fracties? En wat is dan de opvatting van die kleine minderheid? Wat zijn de argumenten? Allemaal vragen en ook die behoren spoedig te worden beantwoord zodat inwoners weten hoe het zit.

Dat hameren op het informatierecht van inwoners doe ik natuurlijk niet zomaar. Voor welke toekomstige bestuurlijke vorm ook wordt gekozen, er komen hoe dan ook herindelingsverkiezingen aan. Inwoners moeten dan goed beslagen ten ijs komen om goed te kunnen afwegen aan wie ze hun stem gunnen in de nieuwe situatie.

En over inwoners gesproken: om hen moet het bij de keuzes die de komende tijd worden gemaakt allemaal draaien. Want laten we wel wezen, het einddoel moet goede dienstverlening aan inwoners zijn (en daaronder schaar ik ook bedrijven, verenigingen en meer). Wat uiteindelijk telt, is de vraag of de inwoner straks kan rekenen op goede gemeentelijke dienstverlening en dat dan tegen een redelijke prijs. Hoe bestuurders en ambtenaren dat organisatorisch regelen, lijkt me van secundair belang.

Vier opties

Laten we dan nu de opties bekijken die zich voor de gemeentelijke organisatie voordoen. Er zijn er vier, denk ik.

De eerste is de stip die de provincie Noord-Holland jaren geleden al eens op de horizon zette: één gemeente Gooi en Vecht, Gooiland, Gooistad of wat ook maar een mooie naam moge zijn. De tent was te klein, want eigenlijk alle gemeenten behalve Hilversum begonnen moord en brand te schreeuwen. In vredesnaam niet onder het juk van het grote Hilversum, was de overheersende emotie. Meer dan emotie was het inderdaad niet, want de kleine(re) gemeenten zagen over het hoofd dat zij samen groter zijn dan Hilversum. De lilliputters zouden de reus gezamenlijk best in bedwang kunnen houden.

Ook nu nog is die ene grote gemeente – waarvoor ik zelf wel geporteerd ben – niet erg realistisch. De kleine(re) spelers hebben zich nog altijd niet ontworsteld aan hun koudwatervrees.

Opsplitsen

De tweede optie is het andere uiterste en dat wordt in Wijdemeren de laatste tijd geregeld geopperd: Wijdemeren opsplitsen en de losgeknipte delen (dorpen) samenvoegen met Stichtse Vecht, Gooise Meren en Hilversum (en Nederhorst den Berg misschien wel met Amsterdam).

De eerste complicatie is dat daarvoor de provinciegrens Noord-Holland/Utrecht moet worden veranderd. In theorie kan dat natuurlijk, maar het is wel extra  gedoe. Nog heel veel meer gedoe zal het opknippen van Wijdemeren en het samenvoegen van de brokken met drie of vier andere gemeenten vergen. En behalve gedoe zullen er zeker ook extra kosten mee gemoeid zijn. Al met al denk ik dat ook deze optie, al we hem ontdoen van her en der levende emoties, niet erg realistisch is.

Gooise Meren

Samenvoeging van Wijdemeren met Gooise Meren zou ook nog een optie kunnen zijn. De grondgebieden van beide gemeenten sluiten weliswaar niet perfect op elkaar aan, maar ze hebben wel een aardig stuk gezamenlijke grens. Grote vraag: zou Gooise Meren daarin brood zien? Nog afgezien van de vraag of Wijdemeren een aantrekkelijk bruid is (quod non) denk ik dat het antwoord ‘nee’ is. Nog niet zo heel lang geleden (1 januari 2016) is Gooise Meren ontstaan door samenvoeging van de gemeenten Bussum, Naarden en Muiden. En dan nu een nieuwe fusie met alles wat daarbij komt kijken – ook dat lijkt me niet het meest voor de hand liggende scenario.

Hilversum

Resteert de laatste optie, de mogelijkheid die al eerder op tafel lag, maar die in 2018 om zeep is geholpen door Kajsa Ollogren (D66) toen ze minister van Binnenlandse Zaken was. Dat is uiteraard de samenvoeging van Wijdemeren en Hilversum.

Lang leefde daarover in de Wijdemeerse politiek koudwatervrees, maar achter de schermen wordt de laatste jaren al steeds meer samengewerkt. Zo wordt het Wijdemeerse financiële beleid uitgevoerd vanuit Hilversum. Ook geografisch zou het een heel logische fusie zijn.

(Illustratie DC Groep)

En er zijn ook andere voordelen denkbaar. Neem nu Ter Sype. Dat daar nog steeds de zo broodnodige woningen niet worden gebouwd heeft zoals bekend alles te maken met vliegveld Hilversum en de opstelling van de Hilversumse politiek in dat dossier. En als Ter Sype straks binnen de Hilversumse gemeentegrenzen zou liggen? Dan heeft Hilversum plots een tamelijk direct, eigen belang bij woningbouw in Ter Sype. Tel uit je winst.

Verbinding N201-A27.

Andere kwestie: de verbindingsroute die in sommige Hilversumse hoofden nog leeft van de N201 (Vreelandseweg) naar de A27 bij Hollandsche Rading (via Raaweg, Rading, Noodweg) – om de Diependaalselaan te ontlasten. Zou Hilversum daarvan nu werk maken, dan zouden vooral inwoners van buurgemeente Wijdemeren daarvan last hebben. Maar na een fusie zou het inwoners duperen van de dan eigen gemeente Hilversum. Het zou zomaar kunnen dat ‘ze’ in het grote gele raadhuis aan het Dudokpark zo’n weg dan toch niet zo’n goed idee vinden.

Lichte samenvoeging

Alles overziend verdient, denk ik, die ene grote gemeente Gooi en Vecht nog steeds de voorkeur, maar is de fusie Wijdemeren-Hilversum op dit moment de meest realistische. In bestuurders-Chinees zal dat samengaan dan de vorm aannemen van een ‘lichte samenvoeging’. Daarbij wordt de ene gemeente (Wijdemeren) opgeheven, terwijl de andere (Hilversum) gewoon blijft bestaan. Inwoners merken daar niets van, het heeft vooral bestuurlijk-technische implicaties. Denk bijvoorbeeld aan de arbeidsrechtelijke positie van ambtenaren.

3 gedachten op “Hoe nu verder?”

  1. Ik ben en blijf sinds 2000 van mening, dat de cruciale fout is gemaakt om de groene provincie Utrecht te verlaten en naar de meer rode provincie Noordholland te gaan. Gebruik je verstand nu wel en fuseer met Stichtse Vecht en ga terug naar de provincie Utrecht. Een echt groen/blauwe gemeente met als bindende factoren de plassen, de recreatie , het toerisme en een op klimaat gerichte gemeente. Vergeet eerder gemaakte fouten uit het verleden!

  2. Typisch voorbeeld van de pendule van de klok.
    Groter, groter, groter. Tot dat……
    De pendule de andere kant op gaat.
    Kleiner, kleiner, kleiner, overzichtelijk is toch beter.
    En de ambtenaren hebben in beide gevallen werk.
    En de bewoners betalen braaf hun belasting

  3. Wat niet onderschat moet worden is de “bonus ” die in het verschiet ligt
    vanuit bijv. het feit dat Hilversum met 90k inwoners dik boven de 115k inwoners gaat komen.
    daar zit volgens mij een aardige extra “bonus” in. En zoveel 100k+ gemeentes zijn er niet in in Nederland.

    en op Rading 1 kan een fantastisch nieuw wijkje gebouwd worden met een dependance gemeentehuis Hilversum (kleine versie van wat het nu is ) ; voor alle ex-wijdemeerders). Het is misschien maar kleinbier – maar wel een locatie waar je “copy-paste” een wijk kan bouwen (a la de wijk die tegenover Rading 1 ligt)

    Als Ankevener ga ik liefst voor een split scenario ; aansluiting bij GooiseMeren?
    in ieder geval waar we een “goede klik” mee kunnen hebben. die een plan hebben (of een plan wat wij al lang hebben tot uitvoering gaat brengen) , onderhoud/ herstel van wegdek, op de schop nemen van de “ooievaarswijk”, hopelijk nieuwbouw op een paar locaties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.