PvdA/GroenLinks weerstaat ‘dictaat’ en breekt met coalitie, houding Ron de Haan hielp niet om breuk te voorkomen

PvdA/GroenLinks is woensdag uit de Wijdemeerse coalitie gestapt die nu verder moet met de krapst mogelijke meerderheid in de gemeenteraad: 10-9. De rood/groene fractie weigerde zich een dictaat te laten opleggen over het financieel herstelplan. Onder meer de houding van wethouder Ron de Haan (De Lokale Partij) schoot bij PvdA/GroenLinks in het verkeerde keelgat.

Wilna Wind meldt de breuk in de coalitie. Achter haar de wethouders De Haan, Zagt en Kruijt. (Foto’s Douwe van Essen)

Wilna Wind (PvdA/GroenLinks) kwam woensdagavond met een brisante mededeling. Haar fractie had gehoopt vanaf het begin bij het opstellen van het financieel herstelplan te worden betrokken, maar dat kwam er niet van (ook de andere coalitiefracties hield het college er trouwens buiten, red.).

Vervolgens kreeg PvdA/GroenLinks volgens Wind maandag ‘het dringende verzoek te tekenen bij het kruisje en op voorhand amendementen (wijzigingsvoorstellen, red.) op het herstelplan af te wijzen’. Daarmee was, aldus Wind, voor haar fractie ‘samenwerking in de coalitie onhoudbaar geworden. Ons restte geen andere keus dan uit de coalitie te stappen’. Zich richtend tot de fractievoorzitter van De Lokale Partij voegde ze daaraan toe: ,,Margriet Rademaker, aan jou heeft het niet gelegen’’.

Margriet Rademaker.

Na een schorsing kreeg Rademaker de gelegenheid voor een korte verklaring. Ze waardeerde Winds woorden aan haar persoonlijke adres. Maar ze zei ook dat ‘het pijn doet te horen over tekenen bij het kruisje. Daarin herkent De Lokale Partij zich niet’.

Nu 10-9

Wat een tamelijk saaie raadsvergadering leek te worden (donderdagavond gaat deze verder) werd daarmee een zeer opmerkelijke. Onmiddellijk na het voorspelbare voorlopige besluit te gaan fuseren met ‘een of meer andere gemeenten’ viel de coalitie uiteen. De Lokale Partij (DLP) en de VVD gaan nu verder zonder PvdA/GroenLinks. Dat betekent dat de meerderheid van de coalitie in de raad is geslonken van 12-7 naar 10-9.

Als de komende tijd ook maar één fractielid van DLP of VVD bij een onderwerp  uit de kruiwagen springt, betekent dat schade voor de nu resterende coalitie. Dat kan uiteenlopende gevolgen hebben. Zo is het denkbaar dat fractiediscipline tot onaangename toestanden kan leiden in DLP- en VVD-gelederen. Anderzijds weten de acht DLP-raadsleden en hun twee VVD-collega’s dat ieder van hen nu een wapen in handen heeft: als ik mijn zin niet krijg, stem ik mee met de oppositie en trekt de coalitie/het college aan het kortste eind. Eens zien waarop dat gaat uitdraaien.

Wat is er gebeurd?

Maar nu de vraag wat de afgelopen dagen is gebeurd waardoor het tot die breuk in de coalitie kwam. Voor een antwoord ben ik in de wandelgangen te rade gegaan bij zowel coalitie als oppositie.

Laten we (in tijd gerekend) achteraan beginnen. ‘Gewone’ fractieleden van DLP en VVD kregen vlak voor de raadsvergadering te horen dat PvdA/GroenLinks er de brui aan gaf. Zeg om ongeveer 19 uur, terwijl de raadsvergadering begon om 19.30 uur. Fractievoorzitters Margriet Rademaker (DLP) en Sorrel Hidding (VVD) waren iets sneller op de hoogte, rond het einde van de middag. Eerder woensdagmiddag waren PvdA en GroenLinks in finaal intern beraad – met als eensgezinde conclusie: we kunnen niet anders dan uit de coalitie stappen.

Eén probleem opgelost

Terzijde zij opgemerkt dat daarmee één probleem is opgelost: PvdA/GroenLinks hoeft geen nieuwe wethouder te leveren ter vervanging van de vanwege droevige privé-omstandigheden vertrokken Maarten Hoelscher. Overigens was die zoektocht naar een kandidaat-wethouder al bijna in het afrondende stadium, zo vernam ik. Het gerucht – zelf heb ik het niet gehoord, maar het schijnt de ronde te doen – dat er met die zoektocht een probleem zou zijn, is dus loos.

Zetten we tot slot het laatste stapje terug in de tijd, namelijk naar afgelopen maandag. Toen vond coalitie-overleg plaats. Aanwezig waren de coalitiefracties DLP, VVD en PvdA/GroenLinks plus de wethouders.

Amnesty International

Wind vertelde de gemeenteraad woensdagavond dat haar fractie te verstaan was gegeven te ‘tekenen bij het kruisje’ en ‘geen enkel amendement over het financieel herstelplan te steunen’. Rademaker sprak dat ‘tekenen bij het kruisje’ tegen. Toch is het beeld dat Wind opriep me ook in de wandelgangen geschetst. Een ‘dictaat’ vonden de rood/groenen het. Het deed ze denken aan landen waarover Amnesty International geregeld sombere zaken meldt.

De bezwaren van PvdA/GroenLinks tegen het financieel herstelplan zette Wind in de raadsvergadering uiteen, waarbij ze vier punten markeerde. Ten eerste: wees in de huidige Wijdemeerse situatie erg terughoudend met nieuw beleid. Dus hoezo werken aan een nieuw ‘integraal beleidskader sociaal domein’? Ten tweede: grote terughoudendheid met investeringen in de ambtelijke organisatie. Vullen van open plekken binnen de formatie van 189 fte (volle banen) vindt PvdA/GroenLinks logisch, maar de door het college gewenste uitbreiding van die formatie niet.

Punt drie: graag degelijke onderbouwing van bedragen in het financieel herstelplan. Zo zit de voorgenomen bezuiniging van jaarlijks een half miljoen euro op het sociaal domein de rood/groenen dwars, net als de vaagheid over verkoop van gemeentelijk vastgoed. Tot slot: de lastenverhoging. Met de voorgestelde hogere toeristenbelasting kan PvdA/GroenLinks leven, maar de ‘heel pittige’ voorgenomen lastenverhoging voor de eigen inwoners (onder meer onroerendezaakbelasting) moet wat deze fractie betreft zo veel mogelijk worden beperkt.

Als de rood/groenen maandag te verstaan was gegeven amendementen van anderen op voorhand af te wijzen, dan hoefden ze met genoemde vier eigen onderwerpen bij het college ook niet aan te komen. Probleem.

Botsing met Zagt?

Je zou dus denken: dat zal dan maandag wel een ferme botsing zijn geweest tussen PvdA/GroenLinks en wethouder Gert Zagt (financiën, DLP). Zagt staat bij de buitenwereld bekend als de man die niet alleen in zijn eigen partij graag zaken naar zijn hand zet, maar ook tegenover de gemeenteraad niet altijd de soepelste is.

Zo zei Zagt een week geleden in een raadscommissie tegen Wind – die ‘een mega-investering in de ambtelijke organisatie niet te dragen’ vond – dat het financieel herstelplan ‘geen keuzemenu is’. Daarmee zette hij de zaak onder fikse politieke druk.

Niet zo gek dus om te denken dat PvdA/GroenLinks en Zagt maandagavond bij dat coalitie-overleg wel frontaal zullen zijn gebotst. Mij werd van zeer uiteenlopende kanten echter verzekerd dat de controverse Zagt-PvdA/GroenLinks er wel was, maar dat dat niet de ergste tegenstelling was.

Houding De Haan

Pittiger was de botsing van de rood/groenen met de betrekkelijk nieuwe wethouder Ron de Haan (DLP). Nog los van inhoudelijke meningsverschillen werkte De Haans ‘houding’ contraproductief.

Ron de Haan.

Op het sociaal domein, dat De Haan in het college momenteel bestiert, wil het college jaarlijks blijvend een half miljoen euro per jaar bezuinigen. Tegen een raadscommissie zei hij vorige week dat dat niet ten nadele zal zijn van inwoners die op dat sociaal domein een beroep moeten doen, maar dat die mensen er juist op vooruit gaan. Ondanks grote twijfels over die aanvechtbare uitspraak, persisteerde hij maandag in het coalitie-overleg: het mes gaat in het sociaal domein.

Bommetje

En dat terwijl er toch al een bommetje lag onder de relatie tussen  PvdA/GroenLinks en De Haan. Het sociaal domein, dat eerder berustte onder PvdA/GroenLinks-wethouders Stan Poels en Maarten Hoelscher,  neemt De Haan tijdelijk waar totdat PvdA/GroenLinks weer een wethouder levert die het dan op zich neemt. Mij werd echter verteld dat De Haan daarover anders dacht: dat sociaal domein zou zijn zaak blijven. En dan werd me ook nog ingefluisterd dat De Haan de afgelopen tijd bij de oppositie evenmin vrienden heeft gemaakt. Hoe dat zit, laat ik voor nu even in het midden. Maar al met al is mijn indruk dat DLP met de man uit Bakkum iemand in huis heeft gehaald die niet per se bijdraagt aan soepele verhoudingen in de Wijdemeerse politiek.

Is dat kwaadsprekerij? De Haan zal er vast een ander verhaal over hebben, maar ik was woensdagavond niet in de gelegenheid hem ernaar te vragen. Daarmee is bovenstaand beeld dus niet compleet. Maar wat me van nogal uiteenlopende zijden werd verteld stemde niet vrolijk.

Desondanks zou het naar mijn smaak onjuist zijn De Haan in zijn uppie te brandmerken als kwade genius. Feit is dat het college als collectief heeft geprobeerd PvdA/GroenLinks onder zijn juk te laten doorgaan. Feit is ook dat PvdA/GroenLinks heeft geweigerd te buigen en daarom uit de coalitie is gestapt.

Audiovisuele hulptroepen.

We gaan zien welke politieke gevolgen dat de komende tijd heeft, te beginnen met de voortzetting van de raadsvergadering deze donderdagavond. U kunt het bij wijze van uitzondering niet alleen beluisteren, maar online ook zien. Voor deze bijzondere raadsvergadering zijn namelijk audiovisuele hulptroepen ingehuurd.

Eén gedachte op “PvdA/GroenLinks weerstaat ‘dictaat’ en breekt met coalitie, houding Ron de Haan hielp niet om breuk te voorkomen”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.