Weer zoiets: bij handhaving loopt het de gemeente over de schoenen

Hoe staat het er in Wijdemeren voor met het handhaven van de wet- en regelgeving? Kort samengevat was dat wat de VVD-fractie vroeg aan burgemeester en wethouders. Ter beantwoording heeft het college nu cijfers geleverd. Het beeld stemt niet vrolijk: bij handhaving loopt het de gemeente over de schoenen.

Burgemeester en wethouders hebben cijfers verstrekt over heel 2019 en  2020 en over dit jaar tot 18 augustus. Op het eerste gezicht is het een wat onoverzichtelijk geheel, dus is wat rekenwerk en interpretatie nodig om conclusies te kunnen trekken. Daarover verderop meer.

De mensen

Maar eerst de ‘handjes’ waarover de gemeente beschikt voor het uitvoeren van de handhaving. De burger denkt daarbij natuurlijk allereerst aan boa’s, bijzondere opsporingsambtenaren. Wijdemeren heeft 3 fte (volledige banen) aan boa’s. Maar er is meer. Aan juridische medewerkers is er 3,25 fte in dienst en 2,67 fte aan (bouw)toezichthouders. Tot slot 0,83 fte toezichthouder Participatiewet die ook bijspringt bij controles op permanente bewoning van recreatiewoningen. Al met al is dat 9,75 fte voor handhaving, inclusief de juridische afwikkeling.

Dat clubje was de afgelopen paar jaar echter niet altijd op volle sterkte. Er was, aldus het college, sprake van ‘het (tijdelijk) ontstaan van vacatures of ziekte van een medewerker’. Dat hebben we over het gemeentelijk apparaat vaker gehoord: last van ziekteverzuim en van openvallende plekken omdat mensen Wijdemeren verruilen voor een andere werkgever.

Werkvoorraad

Ziekte en vacatures bij handhaving voert het college aan als een deel van de verklaring waarom er ‘in de laatste 3 jaar een aanzienlijke werkvoorraad (is) ontstaan’. Het andere deel van de verklaring is het groeiende aantal verzoeken om handhaving. Dat zaken soms lang slepen, wijt het college vooral aan ‘het verharden van verhoudingen tussen inwoners’. Denk daarbij aan langdurige burenruzies op het scherpst van de snede.

Erg tijdrovend zijn naast het gewone handhavingswerk volgens burgemeester en wethouder vijftien ‘langlopende handhavingsdossiers’. Ze sommen ze op: ,,het bouwen in de bestemming natuur in de Westelijke Drecht, een jachthaven in Kortenhoef, een aantal percelen aan de Horndijk, een chaletpark in Nederhorst den Berg, een yurt aan de Kortenhoefsedijk, het verwijderen van een woning in het bestemmingsplan Landgoederen en een aantal percelen aan de Nieuw-Loosdrechtsedijk en de Oud-Loosdrechtsedijk veelal veroorzaakt door een burenconflict.’’

Veel? Weinig?

Maar over hoeveel handhavingszaken gaat het nu eigenlijk? Het college meldt dat er op 18 augustus 117 van die zaken liepen. Het gaat om wat ik maar noem ‘gewone’ handhavingszaken, dus niet om controles of recreatiewoningen ten onrechte permanent worden bewoond en ook zijn controles bij kinderopvang in dit cijfer niet meegerekend. Maar 117 lopende handhavingszaken, wat zegt dat? Is dat veel, is dat weinig?

Het is in elk geval meer dan gewenst, zo valt uit de antwoorden van burgemeester en wethouders op te maken. Niet voor niets wijzen ze erop dat bij het handhavingsbeleid prioriteiten gelden. Bovenaan staat, en dat is logisch: ‘constructieve veiligheid en brandveiligheid’ plus ‘de veiligheid voor de minder zelfredzame inwoners zoals ouderen of juist kinderen in kinderdagverblijven’. Zulke zaken gaan dus voor en daardoor blijven minder urgente handhavingszaken liggen wachten op afhandeling.

Doorvragen

Om het achterstallige werk niet nog verder uit de hand te laten lopen wordt onder meer gewerkt aan ‘het verbeteren van de werkprocessen’, schrijft het college. Bovendien is sprake van ‘het aanscherpen van de indieningsvereisten voor verzoeken om handhaving’. Ik mag hopen dat de VVD of een andere partij daarover nog gaat doorvragen, want het kan natuurlijk niet zo zijn dat het inwoners met een serieus verzoek om handhaving al te moeilijk wordt gemaakt om de gemeente in beweging te krijgen. Aan die aanscherping zit trouwens wel een grens: terecht wijst het college er ook op dat het ‘een beginselplicht tot handhaving’ heeft.

Terug nu naar de cijferbrij en om te beginnen die 117 handhavingszaken die op peildatum 18 augustus in behandeling waren en dus nog niet afgerond. Is dat veel, is dat weinig? Voor een antwoord moeten we wat rekenen.

Eerst maar eens 2019. Toen constateerden gemeentelijke handhavers zelf 44 zaken  die niet in orde waren en kwamen er van inwoners 96 handhavingsverzoeken binnen. Samen dus 140 zaken. Daartegen afgezet zijn de 117 zaken die nu nog lopen iets meer dan tien maanden achterstand.

Elf maanden achterstand

Dan 2020. Toen waren er 22 ‘eigen constateringen’ en 91 handhavingsverzoeken, samen 113 zaken. Daartegen afgezet zijn de 117 zaken die nu nog lopen ietsje meer dan een jaar achterstand. Middelen we 2019 en 2020 dan komen we erop uit dat er momenteel (althans op peildatum 18 augustus) rond de elf maanden achterstand is bij het afwikkelen van handhavingszaken.

Dat lijkt me een heel forse achterstand. Dat roept dus de in Wijdemeren inmiddels bekende vraag op of deze gemeente wel voldoende is opgewassen tegen zijn taken, in dit geval de handhavingstaak. Anders gezegd: of deze gemeente wel in staat is tot adequate dienstverlening aan de inwoners. Heel recent heeft de gemeenteraad van het college een tempoverhoging geëist bij het oplossen van de ernstige tekortkomingen van de gemeentelijke organisatie. De raad vindt meer urgentie vereist dan burgemeester en wethouders tot voor kort aan de dag legden. De cijfers over handhaving maken de urgentie nóg wat groter.

Ineens daling

Curieus zijn overigens wel de handhavingscijfers over dit jaar tot 18 augustus. Die zien we ineens dalen ten opzichte van de twee voorgaande jaren. In totaal waren er dit jaar tot 18 augustus 49 nieuwe handhavingszaken, tegen 140 in heel 2019 en 113 in heel 2020. Zet die trend dit jaar door, dan komt het totale aantal nieuwe handhavingszaken eind december uit rond de 80. Dat is aanzienlijk minder dan in de jaren 2019 en 2020.

Hoe zit dat? Eerst even de categorie handhavingsverzoeken. Dat waren er in 2019 gemiddeld per maand 8, in 2020 waren het er 7,6 en dit jaar tot 18 augustus gemiddeld per maand nog 5,9. Inwoners dienen dus minder handhavingsverzoeken in. Hoe dat komt, vertellen de cijfers niet. Misschien is het alleen maar een tijdelijke dip, misschien ook niet.

Nog veel harder loopt het aantal ‘eigen constateringen’ van gemeentelijke handhavers terug. Namelijk van 3,7 gemiddeld per maand in 2019 via 1,8 in 2020 naar dit jaar nog maar 0,7 per maand. Het ligt voor de hand hier een verband te vermoeden tussen dit snel dalende cijfer en vacatures voor of ziekte van handhavers.

Marcellus: ,,Something is rotten . . . .”

Nog één opmerking tot slot. Waar het aantal handhavingszaken niet oploopt maar juist daalt, roept het des te meer vragen op over de bestaande forse achterstand in afhandeling: 117 stuks ofwel een maand of elf werk. In Shakeapeares toneelstuk ‘Hamlet’ zegt Marcellus: ,,Something is rotten is the state of Denmark.’’ Waarop Horatio antwoordt: ,,Heaven will direct it.’’ Zo erg als in Hamlets Denemarken is het in Wijdemeren niet, maar met gemeentelijke handhaving zit het hier toch bepaald niet snor. En erop vertrouwen dat de hemel uitkomst biedt, zoals Horatio doet, lijkt me voor Wijdemeren niet de aangewezen weg.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.