Wethoudersvereniging ziet niks in parttime-wethouders

De Wethoudersvereniging wil dat het kabinet de mogelijkheid schrapt om in gemeenten parttime-wethouders aan te stellen. Maar waarom worden in gemeenten dan toch deeltijd-wethouders aangesteld? Gezien het betrekkelijk recente verleden is dat in Wijdemeren een pikante vraag.

Al tijdens de formatie van wat uiteindelijk het vierde kabinet-Rutte werd, betrok de Wethoudersvereniging een duidelijk standpunt: schaf parttime-aanstellingen voor wethouders af en laat gemeenteraden zelf bepalen hoeveel wethouders er komen, niet gehinderd door de nu geldende wettelijke maxima. Eind vorig jaar, toen het regeerakkoord er lag, herhaalde de Wethoudersvereniging dat standpunt. Daarvoor moet dan artikel 36 van de Gemeentewet op de schop.

Volwaardig salaris

Het argument van de vereniging is helder: het wethouderschap is een veeleisende baan en een deeltijd-aanstelling past daar niet bij. Tegen het blad Binnenlands Bestuur zei directeur Jeroen van Gool van de Wethoudersvereniging in december vorig jaar: ,,Werkweken van zestig tot zeventig uur zijn voor wethouders geen uitzondering, ook niet voor deeltijdwethouders. Dat is niet zielig, dat hoort erbij, maar zij moeten dan wel tegen een volwaardig salaris hun werk kunnen doen.’’

Toch zijn er in Nederland heel wat wethouders met een deeltijd-aanstelling. Als de gemeenteraad akkoord gaat, komen in het nieuwe college van Wijdemeren twee parttime-wethouders. Els Kruijt (VVD) komt op de loonlijst voor 0,9 fte (dus een aanstelling voor 90 procent van een volle baan) en Gert Zagt (De Lokale Partij) voor 0,8 fte.

Waarom deeltijd-wethouders? En dan doel ik in eerste instantie niet eens op Wijdemeren, maar werp ik de vraag in het algemeen op. Een argument kan zijn dat een parttime-wethouder de gemeentelijke ‘schatkist’ minder kost dan een fulltimer. In financieel benarde tijden – en dat zijn het voor gemeenten – kán dat een argument zijn. Ik op daarop terug.

Samenstelling coalitie

Een andere reden kan zijn, dat de samenstelling van een coalitie daartoe dwingt. Neem Wijdemeren. Hier mogen gezien het aantal inwoners en dus het aantal leden van de gemeenteraad maximaal 4 wethouders worden aangesteld als het gaat om uitsluitend fulltimers. Worden zowel voltijd- als deeltijd-wethouders aangesteld, dan mogen het er maximaal 5 zijn. Maar die 5 mogen dan samen hooguit 4,4 fte (volle banen) voor hun rekening nemen. In die situatie moeten dus een of meer wethouders parttime worden aangesteld.

 

Die situatie zou denkbaar zijn als de Wijdemeerse verkiezingsuitslag heel anders was geweest. Nu zijn drie partijen genoeg voor een coalitie die kan steunen op een meerderheid in de raad. Maar stel nu eens dat het door de verkiezingsuitslag nodig was geweest vijf partijen bij de coalitie te betrekken. Elk van die partijen zou dan een wethouder willen leveren: 5 wethouders dus. In Wijdemeren mag dat van de Gemeentewet. Maar samen mogen ze niet 5 maar slechts 4,4 volle banen voor hun rekening nemen. Noodgedwongen moet dan worden overgegaan tot een paar parttime-aanstellingen (precies waar de Wethoudersvereniging vanaf wil).

Maar goed, dat is een theoretisch geval. In Wijdemeren is de werkelijkheid dat de nieuwe coalitie bestaat uit drie partijen, waarvan veruit de grootste (De Lokale Partij) twee wethouders levert en de twee andere (PvdA/GroenLinks en VVD) ieder één. Mogen alle vier die wethouders een fulltime aanstelling krijgen? Ja dat mag. Volgens de Gemeentewet mogen in Wijdemeren immers  maximaal vier wethouders worden aangesteld als het gaat om uitsluitend fulltimers.

Toch kiest de nieuwe coalitie daar niet voor. Besloten is – de gemeenteraad moet formeel nog wel akkoord gaan – om twee wethouders een parttime-aanstelling te geven, waardoor de wethouders samen 3,7 fte (volle banen) voor hun rekening gaan nemen.

Waarom 3,7 en niet 4?

(Illustratie Mircea Simicel, CC4.0)

Voor de stemverhouding en dus de krachtsverhouding in het nieuwe college maakt het niet uit. De Lokale Partij gaat volgens het voorliggende plan 1,8 wethouders leveren en PvdA/GroenLinks en VVD samen 1,9. Maar elke wethouder, fulltimer of parttimer, heeft in het college één stem. Of er nu twee parttimers zijn of niet, dat zijn en blijven vier wethoudersstemmen.

De reden voor de voorgenomen benoeming van twee parttimers is vast ook niet dat wethouders Kruijt en Zagt de komende vier jaar te weinig te doen hebben om als fulltimer te worden aangesteld. Zie de argumentatie van de Wethoudersvereniging.

(Wikipedia/publiek domein)

Zuinigheid, goed op de centjes passen, kan ook een argument zijn. Gezien de financiële situatie van Wijdemeren klinkt dat niets eens gek. Maar wat zou dat schelen, 0,3 wethoudersbaan meer of minder? Kijken we naar het bruto maandsalaris, het vakantiegeld, wat emolumenten en de werkgeverslasten, dan zal het totale bedrag de 50.000 euro per jaar vermoedelijk niet of nauwelijks overstijgen. In de hele raadsperiode van vier jaar scheelt 0,3 wethoudersbaan minder dus pakweg twee ton. Op de begroting van Wijdemeren kan dat onmogelijk het verschil betekenen tussen financieel gezond voortbestaan of de financiële ondergang en verlies van gemeentelijke zelfstandigheid.

Maar als bovengenoemde argumenten dan allemaal niet relevant zijn, waarom dan toch het plan om de nieuwe periode in te gaan met 3,7 en niet 4,0 wethoudersbanen? Kan het zijn dat het toch (weer) gaat om verrekening van de wethouderswedde met neveninkomsten te ontlopen? Of zie ik een ander motief over het hoofd? Wie het weet mag het zeggen. Het lijkt me gezond als er vanuit de gemeenteraad naar wordt gevraagd voordat de nieuwe wethouders worden geïnstalleerd.

3 gedachten op “Wethoudersvereniging ziet niks in parttime-wethouders”

  1. Het is geen oude koe, het is een actuele koe.
    Parttime kan, maar meer dan pakweg 75% is niet reëel voor de drukke baan van wethouder, dat wordt in de praktijk meer dan 100%.

    Zelfs 99 % parttime is legaal, als de raad het toestaat mag het, maar laten we het dan wel noemen wat het is. Een handigheidje om verrekening van neveninkomsten met de wedde te voorkomen.

  2. Dag Ronald,
    Waar ben je naar op zoek, kijk eens naar de samenstellingen van de colleges in de bestaanstijd van Wijdemeren en dan zie je dat waarschijnlijk alle colleges met full -en parttime wethouders hebben gewerkt. De reden was altijd de financiën van de gemeente. Het streven is om onder het maximale % wethouders te blijven.
    Gert Zagt wordt parttime wethouder, je ziet er is geleerd van het verleden, daarmee mag deze oude koe, zoals hierboven door Nico van Zanten genoemd, in de sloot blijven.

  3. De wethoudersvereniging is (gelukkig) niet de enige partij die gaat over wel of niet part-time wethouderschap. Ik heb in het artikel in BN DeStem geen enkel overtuigend argument gelezen. In vele commerciële en publieke organisaties wordt steeds meer part-time gewerkt. Ook in functies die minstens zoveel verantwoordelijkheid dragen als het wethouderschap. Dus waarom zou specifiek een wethouderschap niet part-time uitgeoefend kunnen worden?
    En zullen we de oude koe rondom het part-time wethouderschap van Gert Zagt van jaren geleden nu maar eens in de sloot laten liggen en de beste man op zijn prestaties als (part-time) wethouder beoordelen? Dat lijkt me een stuk interessanter voor de lezers van dit blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.