Bij pmd-scheiding hobbelt het college kritiekloos achter adviesbureau aan

Kritiekloos hobbelen burgemeester en wethouders van Wijdemeren achter een adviesbureau aan bij de keuze wat de beste manier is om pmd (plastic, metalen. drinkpakken) voortaan te scheiden: bij mensen thuis (bronscheiding) of bij de afvalverwerker (nascheiding). Het Wijdemeerse college kiest voor voortzetting van bronscheiding, maar die keuze is nogal aanvechtbaar. Vraag maar aan de colleges van Gooise Meren en Hilversum.

Het bestuur van de Regio Gooi en Vechtstreek  wil weten welke richting de gemeenteraden uit willen met de pmd-inzameling door de Grondstoffen en Afvalstoffen Dienst (GAD): doorgaan met bronscheiding of overstappen op nascheiding? Voor dat laatste kozen al 90 grote én kleine(re) gemeenten, waaronder Amsterdam, Rotterdam en Utrecht en vrij recent nog Almere.

Overtuigende argumenten

Het Regiobestuur heeft een rapportage bijgevoegd van adviesbureau KplusV. In een eerdere bijdrage liet ik al zien dat zelfs zonder heel veel specialistische kennis bij dat rapport kanttekeningen vallen te plaatsen. Daarna kwam het voorstel van het college van Gooise Meren aan de eigen gemeenteraad. Daaraan vallen twee dingen op. Ten eerste dat de eerstverantwoordelijke wethouder daar iemand is die de afgelopen jaren als raadslid al heel veel kennis over pmd-zaken vergaarde: Hugo Bellaart (VVD). Ten tweede dat het college van Gooise Meren overtuigende argumenten aandraagt om de eigen raad voor stellen: laten we kiezen voor stoppen met bronscheiding en overschakelen op nascheiding.

Woensdagavond (3 april) onderstreepte Bellaart overigens tegenover zijn gemeenteraad dat het college van Gooise Meren niet zomaar wat met zelf bedachte bedragen heeft zitten knutselen, maar zich bij de berekeningen volledig baseert op bedragen die voorkomen in het rapport van bureau KplusV. Ook tekende hij aan dat de onzekerheid over het rijksbeleid waarmee sommigen schermen een ‘volstrekt theoretisch’ argument is. Hij bracht onder de aandacht dat de manier waarop afval wordt ingezameld wettelijk een zaak is van de gemeenten, niet van de rijksoverheid.

En dan in Wijdemeren . . . .

Het college van Wijdemeren echter stelt de gemeenteraad voor te kiezen voor doorgaan met scheiden aan de bron, bij inwoners thuis. Zo te zien geheel kritiekloos hebben burgemeester en wethouders de rapportage van KplusV geslikt. In een ontwerp-brief aan het Regio-bestuur (waar de raad dus binnenkort ‘ja’ of ‘nee’ tegen moet zeggen) is dat uitgemond in beweringen van een helaas gering soortelijk gewicht.

Zo is het college blijkbaar best te spreken over ‘het huidige niveau van bronscheiding van grondstoffen’. Dat is een nogal ruime formulering, want die sluit het scheiden groente/fruit/tuinafval (gft), glas, textiel en oud-papier/karton ook in. Maar dat staat helemaal niet ter discussie en daarover is iedereen ook grotendeels tevreden (al kan gft nog wat beter worden gescheiden). Het gaat nu alleen over pmd. En het is het college kennelijk ontgaan dat de hoeveelheid pmd die we als inwoners  gescheiden aanbieden sinds 2021 is teruggelopen van 70 naar 64 procent van het totaal.

Nog zo’n zin: overstappen op nascheiding ‘leidt aantoonbaar tot hogere eenmalige en structurele kosten’. Ja, maar hoeveel dan? Het zit er bijvoorbeeld dik in dat nascheiding per inwoner per jaar maar één euro duurder is. En daarvoor zijn inwoners dan wel af van geloop met pmd-zakken en van de pmd-kliko in tuin of schuur en dan hoeven er bovendien  minder GAD-wagens met flinke CO2-uitstoot rond te rijden.

Tot slot dit ‘argument’ van het college: ,,Ook houden de voor- en nadelen van bronscheiding en nascheiding op het gebied van duurzaamheid en dienstverlening elkaar min of meer in evenwicht’’. O ja? Hoezo dan? Zie bijvoorbeeld het geloop met pmd-zakken en de pmd-kliko in tuin of schuurtje. Zie voor meer tegenargumenten nogmaals het voorstel van het college van Gooise Meren .

Andere gemeenten

De eerlijkheid gebiedt te vermelden dat de colleges van Blaricum, Huizen en Laren zich net zo onkritisch opstellen als dat van Wijdemeren, wat echter  nog niet betekent dat de raden daar dat ook gaan doen. Overigens stelt in Hilversum het college juist aan de raad voor te kiezen voor overstappen op nascheiding. De Hilversumse raad besluit daarover op 15 mei.

Ook in Gooise Meren moet de raad het formele besluit nog nemen, op 17 april. Maar woensdag viel tijdens het debat over het pmd-vraagstuk al te beluisteren dat de raad van Gooise Meren in meerderheid wil stoppen met bronscheiding en overstappen op nascheiding.

Hoe dan ook valt te hopen dat in Wijdemeren de politiek binnenkort van meer kritische zin blijk geeft dan het college. Een raadscommissie praat erover op 11 april, bij de gemeenteraad ligt de zaak op 18 april op tafel.

6 gedachten op “Bij pmd-scheiding hobbelt het college kritiekloos achter adviesbureau aan”

  1. ‘Scheiden aan de bron van PMD is een drama gebleken, want er wordt weinig uit het PMD gerecycled’. Dat is een vreemde redenering, want als je na gaat scheiden wordt er niet ineens meer gerecycled. Je kunt op dit moment gewoon niet zoveel met de mixfractie (zonder PET), hoe je het verzamelt en scheidt maakt daar geen verschil in. Ook het argument dat op PET nu statiegeld zit is maar deels waar, alleen de kleine drankflesjes zijn nu uit de oranje bak, maar ook vleesschalen, flessen van schoonmaakmiddelen e.d. kunnen van PET zijn. Er zijn best goede argumenten voor nascheiding en ik denk dat vriend en vijand het erover eens zijn dat het meer toekomst heeft dan bronscheiding. Dus waarom er steeds slechte argumenten worden gebruikt ontgaat me, het vertroebelt de discussie alleen maar. Op dit moment is het een lastige keuze want een beetje lood om oud ijzer, maar in de toekomst verdwijnt de oranje kliko. Zolang er maar steeds meer hergebruik plaatsvindt is het allemaal prima toch?

    1. Dag Niels, een mooi forum voor intergemeentelijk debat!
      We hebben met de beste bedoelingen jaren geleden een aparte logistieke keten opgetuigd van inzameling, sortering en verwerking van PMD, maar het is inderdaad een drama gebleken. We hebben inwoners opgezadeld met het zorgvuldig scheiden van verpakkingen en aparte kliko’s, maar het blijkt vrijwel nutteloos en zonder noemenswaardig klimaatrendement. Dat werpt op zichzelf wel degelijk de vraag op of je die extra inspanningen wel moet continueren, ook al blijft de recyclebaarheid van PMD in beide gevallen gelijk. Immers, de éxtra inspanningen kunnen achterwege blijven met nascheiding.
      De VU heeft hier al jaren geleden een wetenschappelijke publicatie aan gewijd. Een derde van huishoudelijk PMD is ‘residu’, dwz alsnog restafval. Metaal hoeft helemaal niet apart te worden ingezameld (maar is aan P en D toegevoegd om het resultaat te pimpen) en met drankkarton kunnen we weinig. De vraag is dan: waarom zouden wij het circus in stand houden en inwoners blijven vermoeien? Voor de afvalsector, die alle activiteit wel mooi vindt?

      Bronscheiding scoort (1) negatief op dienstverlening/gemak en (2) negatief op duurzaamheid. Immers:
      (1) een kwart minder inzamelwagens (bron: rapport KplusV met GAD) en (2) met de doorontwikkeling op nascheiding kan er méér PMD uit nascheiding worden verkregen per huishouden (in theorie: minder restafval) dan met bronscheiding – waarvan de bereidheid (en dus de milieuopbrengst in kg) alleen maar afneemt.
      Qua kosten líjkt er een behoorlijk jaarlijks verschil van €798.000 jaarlijks, maar nader beschouwd is dat niet meer dan €240.000 (ofwel: €1 per inwoner per jaar) en dat is in de ‘worst case’. Vermoedelijk is nascheiding financieel voordeliger, en dat is ook niet zo gek als een aparte logistieke operatie kan worden opgeheven.

      Het argument dat sprake zou zijn van “onzekerheid over Rijksbeleid” is nergens onderbouwd en bovendien volstrekte flauwekul: wettelijk is de bevoegdheid over inzameling bij gemeenteraden belegd (niet eens bij gemeenten). Daarnaast kunnen we vaststellen dat met de 90 gemeenten (van 342) die alweer terug zijn bij nascheiden een meerderheid van huishoudens van Nederland de overstap heeft gemaakt. Het lijkt me niet voorstelbaar dat de staatssecretaris onwettig (1) tegen een meerderheid van huishoudens ingaat (2). Dat er vanuit de EU en/of het Rijk mogelijk regelgeving gaat komen over het meten van recycling, export of verwerking, dat kan. Maar dat heeft niets met inzameling (dus bron- of nascheiding) te maken.

  2. Bijgaand een reactie als geinteresseerde deeelnemer aan het debat. Bronscheiding van oud papier (OPK) en voor Gft is het allerbeste. Met beide afvalstromen is nuttig hergebruik mogelijk. Maar recycling van PMD is in de praktijk een drama gebleken. Dat geldt voor het plastic (uitgezonderd PET, ongeveer 4% van PMD, maar daarop zit nu statiegeld) en voor drankkarton (rond de 10%). Metaal hoeft eigenlijk niet apart ingezameld, maar is zo goed dat dit het overall resultaat van PMD nog iets oppimpt. 55% van het plastic behoort tot de mix en dat wordt geexporteerd.
    PMD inzameling is inderdaad goed geweest voor de bewustwording, maar nu wij weten wat ervoor nodig is (een extra logistieke keten) én wat er daarna met het plastic gebeurt kunnen we beter ten halve keren. Het grootste bezwaar geldt de schade aan het milieu (ver weg). Je kunt beter niet proberen materialen te recyclen die slecht recyclebaar zijn. Dan kan je qua CO2 balans (het klimaataspect) ook negatief uitkomen, zoals bij luiers/incontinentiemateriaal. Circulariteit is geen doel op zichzelf, maar een middel. Met een focus op betere scheiding van Gft snijdt het mes aan twee kanten: meer Gft opbrengst en schoner restafval voor een nog beter resultaat uit nascheiding.

    Nascheiding verdient ook wetenschappelijk de voorkeur. Vandaar ook de groei in het aantal aanbieders, de capaciteit en investeringen in technologie.
    https://research.vu.nl/en/publications/post-collection-separation-of-plastic-waste-better-for-the-enviro

  3. Ik vind bronscheiding het beste. Heb daardoor meer begrip gekregen van het klimaatprobleem en ervaar deze kleine bijdrage als minimaal. Ging er steeds meer over nadenken. Je moet immers leren begrijpen dat er wat aan de hand is met onze planeet. Zelfs in Wijdemeren. Komt bij dat ik weet als oud medewerker van de AVR hoe lastig het is on nascheiding te doen.

    1. Op één punt een kanttekening. Oude AVR-ervaring lijkt me niet meer zo relevant. De nascheidingstechniek is de afgelopen jaren flink verbeterd. Voor de komende jaren wordt verdere verbetering verwacht, ook volgens het KplusV-rapport.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.