De ontploffing die een Haarlemse provincie ambtenaar tegen middernacht in de Wijdemeerse begrotingsraad veroorzaakte verdient wat nadere beschouwing.
Loepzuivere reactie van Aptroot
Eerst over de reacties die het Haarlemse bommetje in de gemeenteraad veroorzaakte. De reactie van burgemeester Charlie Aptroot was loepzuiver toen hij besloot om de raad te informeren over de ambtelijke interventie namens Noord-Holland. Hij kon niet anders dan tegen middernacht zijn, eerder in de raad gegeven voorzichtige waarschuwing, over het mogelijke Haarlemse oordeel over verlaging van de OZB, aanvullen met een mededeling over het ambtelijke dreigement uit de Noord-Hollandse provinciehoofdstad om Wijdemeren weer onder toezicht te stellen. Stel je voor dat hij dat niet gedaan had. Hij legde daarmee de verantwoordelijkheid waar hij moest liggen, bij de 19 raadsleden. Een meerderheid van de raad, 10 zetels, wilde instemmen met het amendement. (CDA, DB, PvdA/GL, CU, D66, Goetheer en lid De Kruijff van de VVD fractie)
Er waren vier soorten reacties.
1. Geen amendement
DLP en de halve VVD (Sorrel Hidding) waren tegen het amendement. Dat bleek bij de stemming. Zij sloten zich na de stemming over de begroting aan bij de unanieme raad, die burgemeester Charlie Aptroot opriep om over de onbesuisde actie van de ambtenaar in gesprek te gaan met CdK Arthur van Dijk, hetgeen burgemeester Aptroot toezegde.
2. Boos, geen amendement, dan tegen begroting
Rosalie van Rijn, CDA, de indiener van het amendement, trok het amendement boos in en stemde als gevolg daarvan tegen de begroting. DB sloot zich daar bij aan.
3. Kan dit zo maar?
Bo de Kruijff, VVD, die vóór het amendement was, in tegenstelling tot zijn fractiegenote Sorrel Hidding, deed een ordevoorstel. Hij wilde dat burgemeester Aptroot de CdK, Arthur van Dijk, onmiddellijk (tegen middernacht) zou opbellen om te vragen of de Haarlemse ambtenaar wel of niet buiten zijn boekje ging met zijn dreigement tegen Wijdemeren. Een volstrekt legitieme vraag, want niet een ambtenaar, maar alleen een lid van GS Noord-Holland is in principe gerechtigd tot het doen van dit soort directieve mededelingen. Helaas verdronk zijn ordevoorstel in de hectiek van het moment en het tijdstip (tegen middernacht). Het was en is een cruciale vraag waarop ik graag een antwoord had gehoord.
Hij stemde uiteindelijk vóór de begroting zonder het OZB amendement. Evenals Olivier Goetheer, Nanne Roosenschoon (D66) en Esther Kaper (CU) die het amendement wel hadden willen steunen maar ook geen consequenties verbonden aan de Haarlemse mededeling en dus voor de begroting stemden.
4. We stemmen alsof er niets gebeurd is. We zien wel.
Wilna Wind, PvdA/GL, reageerde laconiek. “Laten we gaan stemmen en dan aan de borrel gaan!”. Ofwel, wij laten ons toch niet op stang jagen door een berichtje van provinciale ambtenaar, waarvan we helemaal niet weten wat GS daar van vindt. We zien het wel. Zij stemde tegen de begroting zonder het amendement. Ook een zeer interessante variant waarmee de autonomie van de Wijdemeerse raad van een piketpaaltje was voorzien na de ondoordachte inmenging uit Haarlem. De boosheid over de gang van zaken was unaniem!
Varianten
Er waren nog andere varianten op dat moment voorhanden. Er had besloten kunnen worden om de vergadering te schorsen om het gewicht van het dreigement te valideren bij Gedeputeerde Staten.
Of aan het amendement had toegevoegd kunnen worden. “De OZB wordt verlaagd conform het voorgestelde, nadat toestemming hiervoor is verkregen door toezichthouder Provincie Noord-Holland.” Dan was de kou uit de lucht geweest, maar de opening voor de toezichthouder was wel wagenwijd geopend.
Hoe dan ook, zoals Ronald Frisart schreef, er zijn nog tot 7 december mogelijkheden om te onderzoeken hoe het amendement in Haarlem wordt beoordeeld, al ligt er nu wel veel ongewenste politieke ruis op dit amendement door de overhaaste reactie van de NH ambtenaar.
Rechtsgeldig?
De vraag die Bo de Kruijff opwierp, over de rechtsgeldigheid van een mededeling van de Haarlemse ambtenaar is een nadere beschouwing waard. Want het blijft merkwaardig dat een ambtenaar zo hard ingrijpt in de Wijdemeerse raadsvergadering met een dreigement. Die constatering roept de volgende vragen op:
- Had de provinciale ambtenaar opdracht vanuit GS om de begrotingsvergadering van Wijdemeren te volgen?
- Zo ja, had hij daarbij ook de opdracht om op welk moment dan ook (rond middernacht!) een seintje aan de Wijdemeerse ambtenaar te geven dat de “Onder Toezichtstelling” dreigde als “een hem onwelgevallig feit” zich zou voor doen?
- Was hij gerechtigd om zich daarbij te beroepen op een machtiging van GS om die mededeling te doen, wetende dat de Wijdemeerse vergaderorde daardoor overhoop zou worden gegooid en burgemeester Charlie Aptroot daarmee in een lastig parket zou worden gebracht?
OZB verlaging door NH onschadelijk gemaakt?
Zoals ik al eerder schreef, dit is niet de manier waarop bestuurders met elkaar om zouden moeten gaan, om nog maar te zwijgen over het feit dat de provincie de Wijdemeerse burger een wat lagere OZB ontnam. Wat wel een heel rare constatering is. Iedereen moet zich aan zijn rol houden.
Om over na te denken.