Wob- verzoek(8): Nee maar! Plots komt college met spullen. Vraag 1: lichtte Larson gemeenteraad verkeerd in?

Kijk nou toch eens wat een ‘toeval’. Binnen een week nadat ik op burgemeester en wethouders druk had gezet om nu eindelijk eens documenten te openbaren over en rond het onderzoek van bureau Necker van Naem naar de gemeentelijke organisatie trof ik deze dinsdagmiddag een dikke envelop met documenten op de deurmat aan. Snelle lezing van de begeleidende brief roept wel meteen vragen op.

(Foto Nationaal Archief/CC0)

Op 26 augustus vroeg ik burgemeester en wethouders om alle interne en externe documenten (stukken, mails, appjes) aangaande het organisatie-onderzoek door Necker van Naem. Daarvoor deed ik een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Zoals ik al eerder uitlegde, was de aanleiding dat uitspraken van burgemeester Crys Larson over het onderzoek tegenover gemeenteraad en raadscommissies meer vragen opriepen dan ze beantwoordden.

Voor een besluit over zo’n Wob-verzoek heeft het college in eerste instantie vier weken de tijd, maar als het veel werk is, kan die termijn met nog eens maximaal vier weken worden verlengd. Op 24 september schreef een ambtenaar dat het college van die mogelijkheid inderdaad gebruik maakte.

Telefoon

Op 15 oktober kreeg ik van een vriendelijke ambtenaar telefoon: ook in die tweede periode van vier weken ging het helaas niet lukken, maar er was een jonge maar enthousiaste kracht aan de zaak gezet. Ik toonde begrip, besloot nog wat langer te wachten en bedankte de ambtenaar dat hij me in elk geval vast had gewaarschuwd.

Maar begin januari was ik het wel zat. Het college had de wettelijke termijnen toen met meer dan twee maanden overschreden en derhalve de wet grotelijks aan zijn laars gelapt. Dus maakte ik per brief op 5 januari daartegen bezwaar bij burgemeester en wethouders en vroeg ze op de kortst mogelijke termijn alsnog een besluit te nemen. Tevens stelde ik ze in gebreke omdat ze zich niet aan de wet hadden gehouden. Die ingebrekestelling was nodig om in elk geval naar de rechtbank Midden-Nederland te kunnen stappen en, indien nodig, daarna eventueel nog naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Maar vanmiddag lag dus die dikke envelop plotsklaps op de mat. Hebben dat bezwaar en die ingebrekestelling hun werk gedaan? Wie zal ’t zeggen. Je zou het wel denken, maar te bewijzen valt het natuurlijk niet. Het kan ook zijn dat de behandelend ambtenaar heeeel toevallig net met de klus klaar was binnen een week nadat ik burgemeester en wethouders had aangesproken.

Even bezig

Over de inhoud van de stapel geleverde documenten kan ik u helaas nog niets melden. Daarvoor moet ik eerst alle spullen eens grondig lezen. Het gaat om 175 aangetroffen documenten waarvan er minder dan twee handjes vol niet worden geopenbaard. Kortom: daar ben ik wel even mee bezig.

Wel riep de begeleidende brief meteen een paar vragen op. Zo had ik gevraagd naar het concept van het Necker van Naem-rapport dat burgemeester en wethouders vorig jaar niet goed genoeg vonden. Dat concept krijg ik niet en namens burgemeester en wethouders schrijft de verantwoordelijke ambtenaar: ,,In jurisprudentie is overwogen dat concepten van documenten niet openbaar hoeven worden gemaakt wanneer de definitieve versie van het document openbaar is.’’ Voorts noteert ze: ,,Waar het concept afwijkt van de definitieve versie gaat het om persoonlijke beleidsopvattingen.’’ Die laatste hoeft een overheid volgens de Wob niet openbaar te maken.

Raad onjuist ingelicht?
Burgemeester Crys Larson. (Foto Douwe van Essen)

Toch zijn er vragen. Want volgens wat burgemeester Larson vorig jaar aan de gemeenteraad vertelde, was het concept in de ogen van het college op onderdelen niet duidelijk genoeg en niet genoeg onderbouwd. Dat klinkt heel anders dan dat er ‘persoonlijke beleidsopvattingen’ van de onderzoekers in zouden staan die burgemeester en wethouders niet bevielen. En als dat wél het geval is – ‘persoonlijke beleidsopvattingen’ van de onderzoekers die burgemeester en wethouders niet bevielen – dan heeft Larson de gemeenteraad onjuist ingelicht. Dat laatste is een bestuurlijke doodzonde. Ik kan me zomaar een paar vragen van de gemeenteraad aan de burgemeester voorstellen . . .

Verder doet de ambtenaar namens het college net alsof een of meer rechters spijkerhard hebben uitsproken dat een concept nooit ofte nimmer openbaar hoeft te worden gemaakt als de definitieve versie al openbaar is. In elk geval uit een uitspraak van de Raad van State van 18 juni 2018 blijkt dat het niet gaat om zo’n absoluut ‘njet’. Wat de Raad van State, en eerder een rechter, zegt, is genuanceerder en geldt voor de zaak waarover het toen ging – niet voor alle zaken altijd en overal.

Achter gesloten deuren

Voorts had ik gevraagd om documenten over eventuele beraadslagingen achter gesloten deuren van de gemeenteraad of een raadscommissie. In het besluit van het college wordt ‘de besloten bijeenkomst van de gemeenteraad op 26 augustus jl.’ opgevoerd. Toen kreeg de raad tekst en uitleg over het definitieve Necker van Naem-rapport. Maar, schrijft de ambtenaar, daarover ‘merk ik op dat er geen verslaglegging heeft plaats gevonden’. Ofwel: een verslag dat er niet is, kunnen we ook niet openbaar maken.

Dat is heel merkwaardig. Niet dat laatste natuurlijk (wat er niet is, kunnen we niet openbaar maken), maar wel dat ‘er geen verslaglegging heeft plaatsgevonden’. Dat is namelijk in strijd met het nog begin vorig jaar opgefriste Reglement van Orde Gemeenteraad Wijdemeren. In artikel 58 lid 4 van dat reglement staat: ‘Het verslag van een geheime vergadering wordt gemaakt door de griffier (. . .)’. Ofwel: van een geheime, besloten vergadering wordt een verslag gemaakt. Punt. Altijd dus.

Boel gedoe

Niet zo gek, die bepaling, want over een besloten deel van een commissievergadering ontstond in de vorige raadsperiode een keer een boel gedoe. Toenmalig wethouder Theo Reijn en toenmalig raadslid Martin Vuyk (O-Lib) kunnen het zich vast nog herinneren. Destijds deed ik als verslaggever van De Gooi- en Eemlander een Wob-verzoek om aan de weet te komen wat zich in dat besloten beraad precies had afgespeeld. Ik kreeg wat er was, maar dat was betrekkelijk weinig, namelijk alleen wat aantekeningen van de toenmalige griffier.

Die griffier en toenmalig (waarnemend) burgemeester Freek Ossel vonden dat de boel niet goed was geregeld. Niet voor niets staat nu in het reglement dat van geheim overleg altijd een verslag wordt gemaakt. Maar ja, momenteel zitten er een andere griffier (die ik overigens hoog heb zitten) en een andere burgemeester. En zie ‘er (heeft) geen verslaglegging plaats gevonden’ van het geheime beraad op 26 augustus.

Wet ten dele opzij gezet

Dat is dus in strijd met het Reglement van Orde Gemeenteraad Wijdemeren 2021. Bovendien wordt het burgers nu onmogelijk gemaakt er ooit nog achter te komen wat op 26 augustus is gepasseerd. Daarmee wordt de Wet openbaarheid van bestuur dus gedeeltelijk opzij gezet. Niet fraai voor een overheid die er prijs op stelt voor betrouwbaar door te gaan.

Al met al leidt alleen al lezing van de begeleidende brief bij de nu vrijgegeven spullen dus tot het fronsen van de wenkbrauwen.

Twee dingetjes tot slot. In die brief staat ook dat bureau Necker van Naem geen bezwaar heeft gemaakt tegen openbaarmaking van de documenten die ik nu heb gekregen. Eindelijk iets dat meezit.

Verder is met grote letters op de grote envelop geschreven: Aantekenen. Dubbel onderstreept. En op de frankeersticker staat: ‘Alleen Huisadres’ en daaronder ‘Handtekening voor ontvangst’. Maar de zending lag gewoon op de deurmat, voor ontvangst heb ik niet getekend. Officieel heb ik dus niks ontvangen en kan ik binnenkort naar de rechter stappen. Maar zo flauw zal ik natuurlijk niet zijn.

Zo, en nu maar eens lezen. Zodra er iets zinnigs te melden valt, kom ik op Rading Nul weer in de lucht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.