Natuurmonumenten. Zo de wind waait, waait mijn jasje!

Zo wat het eerste, dat mij verteld werd, toen ik hier in ‘s-Graveland in 1987 burgemeester werd, was dat er in deze fraaie gemeente een aantal verontreinigde stortplaatsen waren. De grootste ervan was Groenewoud.

Men vertelde mij het verhaal dat de voormalige gemeente Kortenhoef een voor die tijd (jaren ‘50-‘60) prachtige deal met de gemeente Hilversum had gesloten. Hilversum haalde gratis het huisvuil op van Kortenhoef en als tegenprestatie mocht Hilversum hun afval storten in Kortenhoef. Dat was niet alleen huishoudelijk afval, maar ook bedrijfsafval. Fabrieksafval van fabrieken als Ripolin-verf, de haardenfabriek en van de tapijtfabriek Bonaparte. Maar later kwam het chemisch afval uit heel de regio. Polak & Schwartz (later IFF), Philips Duphar (later Solvay) en teer uit de Gasfabriek van Hilversum.

Ongecontroleerd gestort

Alles door elkaar is er volledig ongecontroleerd gestort. Wat het ergste is, is dat men door de oerlagen, die het lekwater tegenhielden, is heengegaan. Het water stroomt, zoals een ieder weet, van hoog naar laag en zo stromen de vervuilde waterstromen naar onze prachtige plassen. Een bom tikte langzaam voort en vormde een bedreiging voor de kwaliteit van dit prachtige natuurgebied.

Saneren, dat wil zeggen het vuil verwijderen en schone grond inbrengen, werd onbetaalbaar geacht. Destijds nam men aan dat het opruimen van de belt 180 miljoen gulden zou kosten. Bovendien ging men zo langzamerhand denken dat het afgraven van het vuil niet meer zo noodzakelijk was en dat een metertje eraf met een leeflaag die het vuil bedekte, ook wel een adequate oplossing was. De discussie ging voort, maar betaalbare oplossingen bleven uit. En de tijdbom tikte voort.

Donker rood = de belt Groenewoud.
Plan Groenewoud

Eén keer zijn we dicht bij een oplossing geweest: Het plan Groenewoud. De rijksoverheid vond dat er in Nederland de mogelijkheid moest komen voor de bouw van Nieuwe Buitenplaatsen. De omvang van het terrein zou minimaal 5 hectare moeten zijn en er moest sprake zijn van een compacte bebouwing. Ik kan me niet meer herinneren wie met het idee kwam om van Groenewoud zo’n nieuwe buitenplaats te maken. Binnen de kortste tijd zaten drie partijen om  tafel om met elkaar een plan hiervoor te ontwikkelen. ING-vastgoed deed als ontwikkelaar mee. Zij vonden het zo belangrijk dat hun CEO ir. Jan Doets zelf in de stuurgroep kwam zitten. Natuurmonumenten en de Gemeente waren de andere partijen.

De belangrijkste doelstelling was te voorkomen dat de waterstromen  van de belt in de plassen terecht kwam. Dat kon stoppen door langs de gehele belt een diepe damwand te slaan die de belt isoleerde en het vervuilde kwelwater via een directe leiding af te voeren naar de zuiveringsinstallatie in de Horstermeer.

Honderd wooneenheden.

De bebouwing zou uit een 100 wooneenheden. Het was duidelijk dat het hier niet om de woningbouw ging, die was slechts een kostendrager voor de oplossing van de vervuiling door de belt.
Het plan is niet doorgegaan, ondanks een intensieve lobby, omdat de bebouwing buiten de rode contour viel. De rode contour was destijds een  strakke lijn, om een plaats getrokken, waarbuiten woningbouw verboden was. Weg plan en na twintig jaar is er nog steeds opgelost.

Het opportunisme van Natuurmonumenten

Er zijn in de loop der jaren best goede ideeën en plannen geweest waar Natuurmonumenten bij betrokken was. Ik heb het idee dat NM zich bij de beoordeling van al die plannen meer heeft laden leiden door opportunisme dan door oplossingen,  die een halt toeroepen aan de uitstroom van gevaarlijke stoffen richting de plassen. Hoe kon het, dat in de tijd van het Plan Groenewoud de enig adequate oplossing was het isoleren van de belt en de door vervuiling gevaarlijke waterstromen door geleiden naar de zuiveringsinstallatie. Dat nu plas-dras zetten van de belt voldoende zou zijn? Stroomt er daardoor geen vuil water meer naar de plassen? Ik neem het NM (waar ik uiteraard lid van ben) kwalijk dat zij het ene standpunt zo gemakkelijk inruilen voor het andere. Ja, zo de wind waait, waait mijn jasje!

Plas-dras zetten  en nieuwe natuur maken op een leeflaag is prachtig, maar lost de bestaande vervuiling niet op

Tegen de man van het spandoek in de raadzaal zeg ik: Veel succes met uw strijd, ga vooral door, maar geloof niet dat ooit de rommel wordt opgeruimd.

Wim Kozijn

 

2 gedachten op “Natuurmonumenten. Zo de wind waait, waait mijn jasje!”

  1. Beste heer Kozijn,

    Dank voor uw schrijven op Rading nul, wat weer duidelijk maakt hoelang we hierover al praten en vergaderen zonder dat er ook maar iets is gebeurt in de afgelopen 30 jaar.
    Als de man met de spandoek, zeg ik me er toch hard voor te blijven maken, tot er een oplossing komt en ik sta daar ook zeker niet alleen in, gezien de inspanningen van de verenigingen B.A.K.E.N. en V.L.E.K., maar ook de voltallige raad geeft ons hierin hun steun.

    Jan Hermsen.

  2. Goedendag lezer,

    Graag wil ik het artikel van Kozijn ondersteunen met het volgende:
    Het uitvloeisel van deze gifbelt komt niet alleen in de plassen terecht, maar komt nog veel duidelijker in de Horstermeerpolder waar sterk verontreinigd kwelwater in de sloten komt als drinkwater voor vee en verder afgevoerd wordt naar de Vecht.
    Het plan om de belt waterdicht af te dekken en via diepe damwand in te kapselen heeft zin voor de totale omgeving.

    Groeten
    Hilbrand Korver

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.