Joodse Begraafplaats is Gemeentelijk Monument uit 1863.

Er is al veel op Rading-0 geschreven over de kleine joodse begraafplaats in Kortenhoef en het feit dat deze onbereikbaar werd, omdat er huizen voor gebouwd werden zonder dat de notaris rekening hield met het (ongetwijfeld) bestaande recht van overpad.

Joodse begraafplaats Kortenhoef. (Foto: HK IN de Gloriosa)

Geïsoleerd stuk grond
Wethouder Els Kruijt in feb. 2023 bij de joodse begraafplaats. (Foto gemeente Wijdemeren)

Dat is een treurige conclusie. Voor onze medeauteur Robby Israel die overleed op 8 oktober 2021. Hij was daar graag begraven, maar dat bleek onmogelijk, omdat de toegang geblokkeerd was. De gemeente ‘s-Graveland sloot indertijd een overeenkomst om het begraafplaatsje te onderhouden. Onlangs bleek dat dat jarenlang niet gebeurde, maar wethouder Els Kruijt slaagde er in februari 2023 in, om via een omweg over het weiland van de familie Kemp, toch de begraafplaats te bereiken en er wat onderhoud aan te laten plegen door de gemeente Wijdemeren.

Monumentenlijst

Op de lijst van monumenten in Wijdemeren op de website van de gemeente staat de begraafplaats ook genoemd  als gemeentemonument. Dus hij bestaat en is erkend als monument!

Regels uit de monumentenlijst Wijdemeren.

In een eerder artikel achterhaalde Ronald Frisart al dat de eigenaar van de begraafplaats, de Joodse Gemeente Hilversum, jaarlijks wordt aangeslagen voor rioolheffing. Ook heeft de begraafplaats een huisnummer op de Koninginneweg in Kortenhoef en is hij kadastraal geregistreerd. En er bestaat zelfs een overeenkomst met de gemeente dat die het onderhoud op de begraafplaats regelmatig uitvoert.

Is er dan geen oplossing?

Er is geen enkele legale mogelijkheid om de begraafplaats te bereiken, anders dan de goedwillendheid van boer Kemp met een omweg over zijn land.? Dat is toch een buitengewoon vervelende situatie. Uit hetgeen hierboven staat, kan niet met droge ogen door wethouder Els Kruijt beweerd worden dat het slechts een kwestie tussen de Joodse Gemeente Hilversum en de eigenaar van het  afgesloten erf is, waarbij de gemeente volledig buiten deze kwestie staat. Hoe wil zij het overeengekomen onderhoud door de gemeente laten uitvoeren als die er niet kan komen? Er moet toch een oplossing te vinden zijn, waarbij de partijen allemaal wat water in de wijn doen. Bijvoorbeeld toegang onder toezicht eens per half jaar voor belangstellenden en de plantsoenendienst van de gemeente en bijvoorbeeld op Monumentendag in september.

Gemeentelijk Monument

De lezer vraagt zich wellicht af of de begraafplaats nu wel echt een gemeentelijke monumentenstatus heeft en waarom. Daar is het volgende over te melden. In 1995 verscheen van de hand van Wim Fecken het boek “De Joodse Gemeenschap in ‘s-Graveland en Kortenhoef 1730 – 1945”. Dat boek geeft een minutieus overzicht van de groei en bloei van de Joodse gemeenschap in die periode. Het huis met de Ossenkop op het Noordereinde nabij de Smidsbrug was slagerij én synagoge, een combinatie die vaker in andere dorpen voorkwam. Iedere Joodse gemeente met een synagoge en voldoende kerkleden wilde ook altijd graag een Joodse begraafplaats hebben.

De synagoge annex slagerij aan het Noordereinde in ‘s-Graveland. (Foto: Ton Kastermans/HK In de Gloriosa)

In het boek van Wim Fecken staat op blz. 122 dat Hijman de Leeuw op 28 oktober 1863 bij het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Kortenhoef een verzoek in dient om een begraafplaats in te richten op het stukje grond aan de Raai (Koninginneweg) dat door het bestuur van de Israëlitische gemeente ‘s-Graveland gekocht was.
Het college wist niet hoe dat precies zat en legde het verzoek voor aan de Commissaris des Konings van Noord-Holland. Op 14 november 1863 kwam de toestemming voor de begraafplaats uit Haarlem.

In het boek van Wim Fecken staat op de bladzijden 146 tot 155 een uitgebreide beschrijving van de begraafplaats van de 22 daar begraven personen. Hun naam, hun huwelijkspartner, hun kinderen en hun levensloop.

Het boek van Wim Fecken over de Joodse Gemeenschap in ‘s-Graveland en Kortenhoef vanaf 1730.

Het boek van Wim Fecken, waarvoor hij zeer diepgaand onderzoek deed, kwam in 1995 uit (ISBN 90-9008072-4 geb.). Onder het flinke aantal sponsors van het onderzoek en het publiceren van het boek was ook de gemeente’s-Graveland. Alle raadsleden ontvingen een exemplaar van dat boek nadat het uitgekomen was, onder wie de auteur van dit artikel (Rik Jungmann) en wethouder Els Kruijt die in de periode 1994-1998 ongeveer twee jaar ook in die gemeenteraad zat voor de VVD. Ik zou haar aan willen raden om dat boek in haar boekenkast op te zoeken en die rijke Joodse geschiedenis in ‘s-Graveland nog eens door te nemen en op haar in te laten werken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Meer informatie over hoe uw reactiegegevens worden verwerkt.